Leita ķ fréttum mbl.is
Embla

Bloggfęrslur mįnašarins, febrśar 2005

Mįnudagspósturinn 28. febrśar 2005

Reynt var aš fį žaš ķ gegn į flokksžingi Framsóknarflokksins um og fyrir helgina aš lżst vęri yfir stušningi viš aš stefnt yrši aš žvķ aš hefja ašildarvišręšar viš Evrópusambandiš į žessu kjörtķmabili eša žvķ nęsta. Einnig aš vegna meintrar óljósrar framtķšar EES-samningsins og almennrar žróunar innan sambandsins vęru lķkur į aš hagsmunum Ķslands vęri betur borgiš innan žess. Fleira mętti og nefna sem stušningsmenn ašildar aš Evrópusambandiš reyndu aš fį ķ gegn en voru geršir algerlega afturreka meš. Andstašan mešal flokksmanna viš ašildarvišręšur viš Evrópusambandiš mun hafa veriš grķšarlega mikil og žar į mešal voru lykilmenn ķ flokknum.

Ašildarsinnar uršu aš lokum aš sętta sig viš įlyktun ķ žeim efnum sem er ķ raun hvorki fugl né fiskur. Felur endanleg śtgįfa hennar ķ reynd óbreytt įstand ķ sér ķ öllu sem einhverju mįli skiptir. Mį segja aš samkvęmt henni muni framsóknarmenn bara halda įfram aš ręša žessi mįl sķn į milli og velta fyrir sér hugsanlegum markmišum Ķslendinga ķ hugsanlegum ašildarvišręšum viš Evrópusambandiš einhvern tķmann ķ framtķšinni. Mįliš verši svo tekiš aftur upp į nęsta flokksžingi Framsóknarflokksins eftir tvö įr. M.ö.o. „status quo“. Ašildarvišręšur viš Evrópusambandiš eru eftir sem įšur ekki į dagskrį hér į landi og alls ekki ašild sem slķk.

Žó mį aušvitaš bśast viš žvķ aš ķslenzkir Evrópusambandssinnar reyni aš halda einhverjum haus eftir žessa śtreiš og gera einhverjar tilraunir til aš tślka nišurstöšu flokksžings framsóknarmanna sér ķ hag. Žaš leynir sér žó ekki hvernig leikar fóru og sér ķ lagi ekki ef įlyktunin sem samžykkt var aš lokum er borin saman viš fyrri tillögur aš henni. Eša svo vitnaš sé ķ frétt af mįlinu į Bylgjunni ķ gęr sunnudag en žar sagši aš stöšugur flótti hefši veriš į mešal Evrópusambandssinna įflokksžinginu og aš engu lķkara vęri en aš žeir vęru meš sjö gķra aftur į bak eins og sagt hefši veriš um ķtalska herinn ķ sķšari heimstyrjöldinni.

Nišurstašan flokksžings Framsóknarflokksins um helgina er einfaldlega įfall fyrir ķslenzka Evrópusambandssinna. Žaš sér hver mašur. Uppskera žeirra er einfaldlega andspyrnu rżr ef einhver, žį ekki sķzt mišaš viš žaš hvaš lagt var af staš meš ķ upphafi.

---

Frį žvķ var greint ķ brezka višskiptablašinu The Business į dögunum aš stórfyrirtęki meš ašsetur ķ löndum Evrópusambandsins fjįrfestu nś ķ auknum męli fyrir utan sambandiš. Žetta sżnir nż könnun sem gerš var af rannsóknarstofnuninni Goldman Sachs. Įstęšan er fyrst og fremst kęfandi reglugeršafargan innan Evrópusambandsins.

---

Og meira af Evrópusambandinu en mikill minnihluti spęnskra kjósenda samžykkti fyrirhugaša stjórnarskrį sambandsins um žarsķšustu helgi. Žįtttaka var žó afleit og tóku ašeins 42% Spįnverja žįtt ķ hennižrįtt fyrir aš spęnsk stjórnvöld hafi reyntallt til aš fį žį til aš taka žįtt – og styšja stjórnarskrįna. Af žeim tiltölulega fįu sem sįu įstęšu til aš taka žįtt samžykkti mikill meirihluti stjórnarskrįna sem engum kom į óvart enda eru sagt aš engin žjóš sé eins Evrópusambandssinnuš og Spįnverjar.Aš öšru leyti skal bent į afar skemmtilega frįsögn af žessu mįli į Vefžjóšviljanum.

---

Aš lokum mį nefna aš ķ fréttum Rķkisśtvarpsinsķ gęr sunnudag var talaš um aš deilur hefšu oršiš innan Framsóknarflokksins į flokksžinginu um helgina meš vegna kristinna gilda Hvķtasunnumanna. Žetta er aušvitaš vęgast sagt furšulegt oršalag. Ber aš skilja žaš sem svo aš fréttamašurinn telji Hvķtasunnumenn vera žį einu sem ašhyllast kristin gildi?

Hjörtur J. Gušmundsson


Ritstjórnarvišhorf - Leigubķlar og textagerš

Samgöngurįšherra hefur įkvešiš aš breyta reglum um sérleyfi leigubķla um akstur milli höfušborgarsvęšisins og Reykjaness. Eins og komiš hefur ķ ljós hafa leigubķlstjórar frį Reykjavķk ekki mįtt taka faržega śr Leifsstöš eša Keflavķk til Reykjavķkur eftir aš hafa skilaš af sér faržega žar og sömuleišis hafa leigubķlstjórar frį Keflavķk ekki mįtt taka faržega til baka frį Reykjavķk žegar žeir hafa skutlaš faržegum žangaš fyrir.

Žetta er gott įtak samgöngurįšherrra. Žaš er gott aš rķkiš skuli vera aš létta af bošum og bönnum. Žaš er aušvitaš śt ķ hött aš setta hafi veriš reglur um aš akstur leigubķlstjóra til aš byrja meš. En žaš mį nś vel vera einhver góš og gild įstęša fyrir žvķ. Žaš get ég ekki dęmt um. En žessi breyting var löngu tķmabęr. Eins og alltaf er einhverjir į móti žessu. Örfįir leigubķlstjórar hafa lįtiš ķ sér heyra vegna žessa. Žeir vilja meina aš nś sé veriš aš ryšjast inn į ,,žeirra svęši."
Oršin dęma sig sjįlf og gaman vęri aš vita hver hefši gefiš žeim žetta įkvešna svęši žeirra.

Śt ķ annaš. Nśna įšan (sunnudag) var ég aš flétta į milli stöšva svona til aš drepa tķmann įšur en leikur Liverpool og Chelsea byrjaši. Žaš er svo sem ekki frįsögu fęrandi nema aš žvķ leytinu til aš ég rakst į žįtt um nokkra unga vķsindamenn sem höfšu tekiš sig til og hellt raušri mįlningu yfir ķsjaka og ętlušu sér svo aš fylgjast meš hreyfingum og hugsanlegur feršalagi jakans. Žetta fannst žeim spennandi og rosalega gaman. Gott og vel.

Ķ lok žįttarins er haft eftir einum af ungu mönnunum (sem var danskur) ,,Det er bedre en Sex!" og įtti hann žį vęntanlega viš spenninginn aš klķfa upp į ķsjakann og hella yfir hann mįlningu.

Nema hvaš. Žetta var į ķslenskri stöš og žvķ skylt aš žżša allt erlent tungumįl. Žaš var ekkert veriš aš skafa af hlutunum heldur var setningin žżdd į žennan hįtt, ,,žetta er sko betra en aš rķša!" (ath. ekki mķn eigin orš)

Og hvaša sjónvarpsstöš ętli žetta hafi veriš. Popp-Tķvi? Nei. Skjįr Einn? Nei. Stöš 2? Nei. Nei žetta var sko RŚV kl. 15 į sunnudagseftirmišdegi, menningarstólpur Ķslands. Žaš er gott aš hin rķkisrekna sjónvarpsstöš skuli gęta žess aš allir fįi eitthvaš viš sitt hęfi og haldin sé verndarhendi um menninguna. Aš sama skapi er aušvitaš naušsynlegt aš žżša alla hluti. Jį jį.

Velunnarar RŚV hafa einmitt haft žau orš uppi aš ef RŚV sinnir ekki skyldu sinni um žżšingar į erlendu tungumįli og sjįi einnig til žess aš menninginareftirspurninni sé fullnęgt, žį geri žaš enginn.

Gisli Freyr


Breytingar į Landsvirkjun – pśnkterašur R-listi

Ķ sķšustu viku undirritušu Geir H. Haarde fjįrmįlarįšherra, Valgeršur Sverrisdóttir išnašarrįšherra, Kristjįn Žór Jślķusson bęjarstjóri į Akureyri, og Steinunn Valdķs Óskarsdóttir borgarstjóri ķ Reykjavķk, viljayfirlżsingu žess efnis aš ķslenska rķkiš muni formlega leysa til sķn eignarhluta sveitarfélaganna ķ Landsvirkjun og fyrirtękiš hlutafélagavętt ķ kjölfariš į komandi įrum.

Um er aš ręša mikil tķmamót ķ sögu Landsvirkjunar og mikla uppstokkun į fyrirtękinu sem ber aš fagna mjög, er žaš hįrrétt skref aš sveitarfélögin vķki śr fyrirtękinu. Svo viršist vera sem aš išnašarrįšherra og borgarstjórinn ķ Reykjavķk hafi skrifaš undir žessa yfirlżsingu įn žess aš kanna til fulls bakland sitt ķ öllu mįlinu. Er ekki hęgt aš sjį betur en aš algjört ósętti sé nś komiš upp bęši innan Framsóknarflokksins og R-listans meš mįliš og stöšu žess. Ef marka mį yfirlżsingar nokkurra žingmanna Framsóknar og borgarfulltrśa VG innan R-listans er engin samstaša um yfirlżsingar rįšherra og borgarstjóra ķ mįlinu.

Eins og kannski mįtti bśast viš ętla vinstri gręnir sér aš gera allt til aš stöšva mįliš, ef marka mį yfirlżsingar formanns flokksins ķ žingumręšu ķ vikunni. Žaš blasir viš aš meirihlutaafliš ķ borgarstjórn er tvķstrašur ķ afstöšu sinni. Er ljóst aš meirihluti er ķ borgarstjórn viš žessar tillögur, en žaš er žverpólitķskur meirihluti. Žingflokkur VG sį įstęšu til aš tjį sig sérstaklega um mįliš fyrir tępri viku. Ef marka mį žęr yfirlżsingar er mótmęlt af hįlfu flokksins mjög kröftuglega öllum įformum um frekari markašs- og einkavęšingu almannažjónustu į sviši orkuframleišslu og orkudreifingar. Žaš örlar žvķ eins og jafnan įšur į gömlum kommatóni ķ žessu spilerķi vinstri gręnna. Žeir sem fylgst hafa meš vinstri gręnum ķ orkumįlaumręšu kippa sér varla mjög upp viš žessa stöšu mįla, enda muna flestir hvernig flokkurinn hefur talaš žegar jafnan er vikiš talinu aš hlutafélagavęšingu orkufyrirtękja. Viš hér į Akureyri žekkjum žetta vel frį žeim tķmapunkti er Noršurorka var gerš aš hlutafélagi fyrir žrem įrum.

Nś ber svo hinsvegar viš aš forysta VG ķ žinginu og borgarstjórn er ekki samhljóma forystu VG ķ bęjarstjórn Akureyrar. Žaš er afar merkilegt aš į sama tķma og Steingrķmur J. Sigfśsson hękkar raustina ķ žinginu gegn hugmyndum um breytingar į Landsvirkjun, og talar meš svartagallstóni af gömlum stķl, lżsa Valgeršur Bjarnadóttir bęjarfulltrśi vinstri gręnna, hér ķ bę, og Jón Erlendsson varabęjarfulltrśi, sem starfar nś sem bęjarfulltrśi ķ fjarveru Valgeršar, yfir stušningi sķnum viš žessar breytingar. En allt annaš blasir viš į vettvangi VG ķ borgarstjórn, žar sem borgarfulltrśinn Björk Vilhelmsdóttir, Katrķn Jakobsdóttir, sem situr ķ borgarstjórn ķ fjarveru Įrna Žórs Siguršssonar og VG sem heild ķ borginni tjį andstöšu sķna viš ętlašar breytingar. Viš blasir žvķ aš óbreyttu aš afar ólķklegt sé aš žaš gerist eitthvaš ķ žessum mįlum fyrr en eftir borgarstjórnarkosningarnar į nęsta įri. Hefur formašur vinstri gręnna og borgarfulltrśar flokksins enda talaš meš žeim hętti aš allt skuli gera til aš hindra žessa nišurstöšu mįla.

Žaš stefnir žvķ margt ķ aš vinstri gręnir ętli aš setja R-listann ķ gķslingu ķ žessu mįli og hindra framgang žess. R-listinn er aušvitaš eins og allir vita margbrotinn og žetta mįl ekki hiš fyrsta eša eina į kjörtķmabilinu sem stašfestir hversu R-listinn er tvķstrašur. Nęgir mörgum aš sjį allar borgarstjórarįšningarnar sem hafa sżnt hversu mjög žetta valdabandalag vinstri manna lafir saman meš öllum įföllum ķ žvķ eina markmiši sķnu aš Sjįlfstęšisflokknum skuli ekki komiš til valda. Žaš markmiš hefur lengi veriš eina lķmiš sem heldur žessu ólķka fólki og óskyldu flokksörmum saman ķ einni sęng. Žaš er svosem vart tķšindi žegar kemur ķ ljós aš enn einn borgarstjóri R-listans hefur ekkert bakland ķ mįlinu og hefur samiš um eitthvaš sem ekkert samkomulag er svo um. Žaš er vissulega meš ólķkindum aš borgarstjóri hafi ekki kynnt sér betur bakland sitt įšur en samkomulagiš var undirritaš og gert betur grein fyrir honum. Sama mį eflaust segja um išnašarrįšherrann.

Er alveg ljóst nśna af hverju ekki var hęgt aš skrifa undir žessa yfirlżsingu ķ lok nóvember eins og aš var stefnt fyrir starfslok Žórólfs Įrnasonar žįverandi borgarstjóra. Bakland hans, sem var brostiš įšur, var ekki til stašar ķ žessu mįli. Į mešan innri lįtum og įtökum um żmis mįl innan borgarstjórnarmeirihlutans hefur stašiš er borgin eins og stjórnlaus bķll, enginn veit hvert hann stefnir nema žį til glötunar. Hvort R-listinn lafir, meš nokkrum smįkóngum ķ aftursętinu og lęgsta samnefnaranum ķ framsętinu, til vors 2006 og bżšur fram ķ kosningum žį er svo stóra spurningin. Į mešan er R-listinn į vegferš į pśnkterešum bķl. Žetta er veruleikinn sem blasir viš og birtist okkur helst ķ įtökunum um mįlefni Landsvirkjunar nś. Er žaš vissulega meš ólķkindum ef innri įtök ķ R-listanum verša til aš stöšva žetta mikla framfaramįl.

Stefįn Frišrik Stefįnsson


Hvalirnir éta okkur śt į gaddinn

Hvaš er žaš sem haldiš hefur lķfinu ķ ķslensku žjóšinni um aldir?Sauškindin segir eflaust einhver. Hann hefur nokkuš til sķns mįls en ķ mķnum huga er žaš sjórinn og žaš sem ķ honum lifir sem hefur veriš okkar lķfsbjörg. Vissulega hefur hann tekiš sinn toll en hann hefur lķka gefiš mikiš į móti. Gull śr greipum Ęgis hefur gert okkur aš bjargįlna žjóš. Um žaš veršur ekki deilt. Menn geta hins vegar endalaust rifist um hvort viš höfum nżtt žessa aušlind rétt.

Af hverju eru firšir landsins ekki lengur fullir af fiski, af hverju er ekki lengur vašandi sķld fyrir Noršurlandi į hverju sumri og svona mętti įfram telja. Žetta geta menn jagast um ķ žaš endalausa, įn žess aš nokkur geti sannaš aš hann hafi rétt fyrir sér. Žaš liggja nefnilega litlar rannsóknir fyrir um žróun fiskistofna į Ķslandsmišum ķ byrjun sķšustu aldar.

Sem betur fer vöknušu landsmenn upp viš vondan draum, žegar žeir sįu ķ hendi sér aš stórtęk fiskiskip śtlendinga voru aš žurrka upp fengsęl miš. Žį var sett landhelgi, sem tók įr og įratugi aš berjast fyrir aš vęri virt. Žaš tókst aš lokum og viš bįrum sķšan gęfu til aš koma stjórn į eigin veišar. Fyrir vikiš eru Ķslendingar ķ fararbroddi ķ heiminum hvaš varšar hóflega nżtingu į aušlindum sjįvarins. Menn geta deilt um aflamark hverju sinni, en ég held aš žaš sé hafiš yfir dęguržras, aš į žessu veršur aš vera stjórn. En žaš lįta ekki allir aš žeirri stjórn, žvķ mišur.

Žaš tók forfešur okkar ekki langan tķma, aš įtta sig į žvķ, aš lķfskešjan er aldrei sterkari en veikasti hlekkurinn. Ein tegund lifir af annarri, žannig aš ofveiši į einni tegund gat kostaš hrun hjį annarri tegund. Og menn sįu žaš ķ hendi sér aš žótt vargurinn vęri ekki eftirsóttur ķ matarkistuna, žį varš aš halda honum ķ skefjum. Annars įt hann allt žaš sem forfešur okkar sóttust eftir.

Fyrir hverja?
Ég rifja žessar stašreyndir upp vegna žess aš mér finnst fólk gleyma žessu ķ annrķki dagsins, eša kastar žessu fyrir róša vegna įróšurs og įreitis frį žeim sem halda aš viš getum lifaš į lofti og draumsżn.

Ég geri śt skip, sem ekki er tališ stórt į nśtķmamęlikvarša, en žaš hefur reynst mér og mķnum mannskap farsęlt. Ég get ekki haldiš žvķ til veiša nema hluta śr įrinu. Vegna hvers? Vegna žess aš veišiheimildir eru takmarkašar. Ég sętti mig viš žau rök sem žar liggja aš baki, en ég sętti mig ekki viš žį stašreynd aš į sama tķma eru hvalveišar bannašar. Fyrir vikiš stękkar hvalastofninn og stękkar stjórnlaust.

Hvalirnir éta fiskinn sem viš vildum gjarnan veiša og veldur okkur žar aš auki miklu tjóni viš veišarnar. Mitt skip hefur veriš aš veišum sķšan viku af janśar. Į žeim tķma hafa hvalavöšur valdiš milljóna tjóni į okkar veišarfęrum. Meš žaš ķ huga veit ég aš tjóniš skiptir tugum ef ekki hundrušum milljóna yfir flotann allan. Žetta gengur ekki lengur.

Fyrir nokkrum įratugum voru hvalveišar įbatasöm atvinnugrein į Ķslandi. Ef viš förum aftur til fyrstu įratuga sķšustu aldar žį voru veišarnar og vinnslan stórišja žess tķma. Hvorki meira né minna. Sķšan var žessu hętt vegna žess aš stjórnvöld voru beygš til hlżšni af verndunarsamtökum, sem skilja ekki gang lķfsins. Žaš mįtti ekki veiša sel, hvaš žį aš ganga ķ selskinnsflķkum. Žaš mį ekki veiša hval og nś hefur veriš oršaš aš friša žorskinn. Į mešan sveltur stór hluti mannkynsins heilu hungri. Į hverju žrķfst žaš fólk sem lętur svona? Lifir žaš į loftinu einu saman? Į hverju lifšu forfešur žeirra? Hvaš veitti žeim skjól og yl?

Hręšslan ein
Ég veit aš žessi svonefndu nįttśruverndarsamtök eru öflug. Žetta eru ekki įhugamenn, žetta eru atvinnumenn sem svķfast einskis og viršast hafa nógaf peningum. Žeir sögšust sjį til žess aš enginn legši sér ķslenskar afuršir til munns ef viš hęttum ekki hvalveišum. Stjórnvöld létu aš vilja žeirra ķ hręšslukasti. Loksins var įkvešiš aš hefja vķsindalegar veišar į hrefnu. Žį kom ķ ljós aš žessi samtök höfšu eignast öfluga talsmenn hér innanlands. Žar fóru fyrir feršažjónustupįfar, sem töldu hvalaskošunina, öfluga atvinnugrein, hrynja vegna žessara veiša. Ķ žeirri umręšu kom reyndar fram aš žessi grein į varla bót fyrir boruna į sér. En vonandi vęnkast hagur strympu, žvķ reynslan hefur sżnt aš ekki minnkaši įsókn ķ hvalaskošun žrįtt fyrir veišarnar.

Žaš er öllum ljóst sem til žekkja aš hvalastofnar hafa vaxiš gķfurlega į undanförnum įrum, svo mjög aš žeir éta margfalt žaš magn af fiski sem ķslenski flotinn dregur śr sjó. Fari svo fram sem horfir verša kvótar og önnur stjórnun fiskveiša gersamlega tilgangslaus. Viš eigum aš hefja hvalveišar strax. Annars éta hvalirnir okkur śt į gaddinn.

Sverrir Leósson


Mįnudagspósturinn 21. febrśar 2005

Allsherjarnefnd Alžingis įkvaš į fundi sķnum sl. fimmtudag aš leggja ekki til viš Alžingi aš Bobby Fischer fįi ķslenzkan rķkisborgararétt aš svo stöddu. Bjarni Benediktsson, formašur nefndarinnar, sagši aš loknum fundinum aš umsókn Fischers byggi į žvķ aš meš ķslenzkan rķkisborgararétt hefši Fischer betri lagalega stöšu ķ deilum sķnum viš stjórnvöld ķ öšru landi. „Žaš sem mešal annars ręšur minn afstöšu er aš stjórnvöld hafa žegar gripiš til ašgerša til aš tryggja aš Bobby Fischer geti komiš hingaš til lands, žegar žetta liggur fyrir tel ég ekki aš įstęša sé til aš veita honum rķkisborgararétt aš svo stöddu, mešal annars vegna žess aš meš žvķ vęri veriš aš hafa afskipti af deilum hans viš stjórnvöld annars rķkis,“ sagši Bjarni ķ samtali viš Morgunblašiš.

Fulltrśar stjórnarandstöšunnar tóku žessari nišurstöšu meirihluta alsherjarnefndar illa og vildi Sigurjón Žóršarson, žingmašur Frjįlslynda flokksins sem sęti į ķ nefndinni, meina aš žetta žżddi aš ķslenzk stjórnvöld vęru aš ganga į bak orša sinna gagnvart Fischer og aš žaš vęri vegna žrżstings frį Bandarķkjastjórn. Ķ kvöldfréttum Rķkisstjórnvarpsins, sama dag og nišurstaša nefndarinnar lį fyrir, sagši Sigurjón: „Ég vil einnig minna į aš žaš var einnig įkvöršun utanrķkisrįšherra žjóšarinnar aš bjóša žessum manni ķ heimsókn, en sķšan žegar hann ętlar aš męta til landsins, aš žį er bara skellt dyrunum į hann.”

Ummęli Sigurjóns eru aušvitaš alveg stórundarleg ķ ljósi žess aš aldrei stóš til aš veita Fischer ķslenzkan rķkisborgararétt. Honum hefur einungis veriš bošiš hér dvalarleyfi. Hins vegar kom ķ ljós, eftir aš ķslenzk stjórnvöld bušust til aš veita Fischer dvalarleyfi aš žaš dygši aš öllum lķkindum ekki til aš japönsk yfirvöld heimilušu honum aš koma hingaš til lands. Aš halda žvķ fram aš ķslenzk stjórnvöld hafi į efnhvern hįtt gengiš į bak orša sinna er furšulegt og žį alveg sér ķ lagi yfirlżsingar um aš žau hafi lįtiš undan einhverjum žrżstingi frį bandarķskum stjórnvöldum. Fróšlegt vęri ef Sigurjón fęrši einhver rök fyrir žeim fullyršingum sķnum.

---

Kostuleg frétt birtist į sķšum Fréttablašsins sl. mįnudag. Žar var sagt frį žvķ aš Tony Blair, forsętisrįšherra Breta, gęti vart haldiš embętti sķnu įfram ef brezkir kjósendur „greiddu atkvęši gegn evrunni ķ žjóšaratkvęšagreišslu.“
Žetta var haft eftir Alan Milburn, rįšherra ķ rķkisstjórn Blair og stjórnanda kosningabarįttu Verkamannaflokksins. Og įfram var sagt ķ blašinu aš Milburn hafi gert aš žvķ skóna aš kynni aš segja af sér ef Bretar „felldu žaš ķ atkvęšagreišslu aš taka upp evruna.“

Žetta er allt gott og blessaš aš žvķ undanskyldu aš engin žjóšaratkvęšagreišsla er fyrirhuguš ķ Bretlandi um evruna heldur um fyrirhugaša stjórnarskrį Evrópusambandsins sem er aušvitaš allt annar hlutur. Ķ erlendum fréttum af ummęlum Milburns kemur žaš lķka berlega ķ ljós aš hann var aš tala um žjóšaratkvęšiš um stjórnarskrįna sem fyrirhugaš er į nęsta įri.
Hvernig hęgt er aš klśšra jafn stuttri frétt er mér hulin rįšgįta.

---

Vefsķša Björns Bjarnasonar, dómsmįlarįšherra, varš 10 įra ķ vikunni. Vefsķšan hefur frį upphafi veriš skilvirkur og fróšlegur vettvangur fyrir alla įhugamenn um stjórnmįl į Ķslandi. Vefsķšan hefur ekki sķzt veriš öflugur mišill fyrir Björn til aš koma į framfęri skošunum sķnum og sjónarmišum į mönnum og mįlefnum į lķšandi stund og į sama tķma veriš öšrum įhugamönnum um stjórnmįl hvatning til aš koma sjónarmišum sķnum į framfęri. Viš į Ķhald.is viljum óska Birni til hamingju meš įfangann og vonum aš hann haldi įfram į sömu braut.

---

Kristinn H. Gunnarsson hefur veriš tekinn ķ sįtt af forystu Framsóknarflokksins og veitt nefndarseta ķ tveimur žingnefndum. Er žaš mįl manna aš tilgangurinn meš žessu sé žó fyrst og fremst sį aš tryggja Halldóri Įsgrķmssyni góša kosningu til įframhaldandi formennsku į flokksžingi framsóknarmanna sem haldiš veršur innan skamms.

---

Aš lokum mį nefna aš Atlantsolķu opnaši sķna fyrstu bensķnstöš ķ Reykjavķk ķ gęr sunnudag. Bensķnstöšin er sjįlfsafgreišslustöš og er stašsett į Sprengisandi viš enda Bśstašavegar į mótum Reykjanesbrautar. Ber aš sjįlfsögšu aš fagna aukinni samkeppni ķ sölu į eldsneyti į höfušborgarsvęšinu.

Hjörtur J. Gušmundsson


Ó borg, mķn borg ...

Reykjavķk hefur stękkaš og vaxiš ķ yfir žśsund įr. En aldrei jafn mikiš og sķšustu hundraš įrin. Um aldarmótin 1800-1900 var Reykjavķk illa farin af fįtękt og hśsnęšisskorti og Ķsland var eitt af fįtękustu löndum ķ Evrópu į žessum tķma og sjįlfsagt hefur höfušborgin boriš brag af žvķ.
Į žessum tķma var ašalbyggš Reykjavķkur ķ kringum mišbęinn og ķ nęsta nįgrenni viš hann. Žį voru sveitabęir į Skólavöršuholti og nokkuš langt „ķ bęinn.”

Ķbśar ķ Reykjavķk voru um 6.700 įriš 1901, eša 8,5% af öllum landsmönnum. Įriš 1907 var byrjaš aš tala um embętti borgarstjóra og var Pįll Einarsson rįšinn įriš eftir. Į žessum tķma var Reykjavķk tęplega tķu žśsund manna bęr og žvķ vekur žaš nokkra athygli aš uppi voru hugmyndir um borgarsjóra en ekki bęjarstjóra. Reykjvķkingar hafa greinilega snemma byrjaš aš hugsa stórt.

Į įrum fyrri heimsstyrjaldar voru gķfurleg hśsnęšisvandamįl ķ Reykjavķk. Žeir sem ekki höfšu efni į eigin hśsnęši bjuggu ķ kjallaraholum, hįaloftum og ķ skśrręksnum. Ennžį var sveitabragur į bęnum og ekki bętti śr skįk til aš hér voru miklar frosthörkur og skortur į żmsum naušsynjum. Aldrei hefur męlst meira frost ķ Reykjavķk en ķ janśar įriš 1918 eša –24,5°C. Žó voru bjartsżnustu menn farnir aš gera sér hugmyndir um hverfaskipulag og sįu fyrir sér alvöru bę.

Gušmundur Hannesson lęknir gaf śr Um skipulag bęja įriš 1916. Hann gagnrżndi žį hęgför sem honum fannst bęjaryfirvöld sżna bęnum og kynnti ķ leišinni nżjar hugmyndir sķnar um bęjarskipulag. Hann taldi žaš sjįlfsagšan hlut aš bęjaryfirvöld einušust allt bęjarlandiš og leigšu žaš sķšan śt. Žessi stefna varš ofan į į nęstu įrum og bęrinn eignašist sjįlfur landiš ķ kring. Gušmundur męlti einnig meš žvķ aš sérstakt hverfi yrši fyrir einbżlishśs, annaš fyrir opinberar byggingar og enn annaš fyrir fyrirtęki og verslanir. Knud Zimsen hafši oršiš borgarstjóri įriš 1914 og hann lét ekki gagnrżna sig į žennan hįtt tvisvar. Reykvķkingar voru oršnir tęp sextįn žśsund og žaš var ekki hjį žvķ komist aš stękka sjóndeildarhringinn.

Snemma į žrišja įratugnum fóru menn aš taka til hendinni. Bęrinn fór aš teygja śr sér. Byggšin fęršist nokkuš ķ austur en Vesturbęrinn einkenndist enn af sveitarbęjum og stórum tśnum. Žaš var byrjaš aš koma „borgarbragur” į bęinn. Fyrsta tillaga aš heildarskipulagi var lögš fram 12. janśar 1928. Gert var rįš fyrir aš Reykjavķk yrši bara innan Hringbrautar og nęstu įr į eftir var 85% byggšarinnar žannig. Įriš 1930 voru ķbśar Reykjavķkur rśm 28.000 eša 26% Ķslendinga.

Žaš var hins vegar ekki fyrr en į mišjum fjórša įratug sem menn fóru aš byggja eitthvaš aš rįši fyrir utan Hringbraut. Į kreppuįrunum hęgšist hinsvegar örlķtiš į byggšaržróun bęjarins. Žrįtt fyrir žaš voru byggšar fyrstu blokkirnar ķ Reykjavķk. Žęr voru reistar viš Barónsstķgi og einnig var byrjaš aš huga aš hverfum utan Hringbrautar, t.d. voru reistar blokkir į Melunum. Knud Zimsen hętti sem borgarstjóri įriš 1932 og viš tók Jón Žorlįksson. Jón er aš mķnu mati einn mikilfenglegasti stjórnmįlamašur į Ķslandi. Hann var verkfręšingur aš mennt og einbeitti sér mjög aš virkjunum og orkunżtingu. Žrįtt fyrir kreppuįr voru yfir 90% heimla upplżst meš rafmagni. Samt hafši rafstöšin viš Ellišaįrnar tekiš til starfa ašeins um įratug įšur eša 1921

Žó žaš hljómi ekki vel mį samt segja aš Ķslendingar hafi veriš eina žjóšin sem gręddi į seinni heimsstyjöldinni. Viš fengum hingaš her sem tók aš sér varnir landsins og upp hófts gķfurleg uppbygging. Efnivišur og fjįrmagn flęddu inn ķ landiš. Alveg eins og Reykjavķk hafši lišiš fyrir fįtękt landsins um aldarmótin, naut hśn nśna žeirra uppbyggingar sem var ķ landinu. Įriš 1940 voru Reykvķkingar um 38.000 eša um 31% žjóšarinnar. Žegar mest var um Breta voru žeir nęstum jafnmargir og Reykvķkingar. Žį kom aušvitaš flugvöllurinn og braggahverfin. Vatnsmżri og Hagarnir voru oršnir aš byggingarsvęšum. Įriš 1946 var hafin kennsla ķ Melaskóla og segir žaš nokkuš til um hvaš bęrinn hafši vaxiš ķ vesturįtt. Nęstu įr į eftir var nokkuš jöfn byggšaržróun. Reykjavķk žandist śt ķ Hlķšarnar, Fossvoginn og Laugarneshverfi. Žaš var s.s. byggt ķ allar įttir.

Įriš 1960 voru Reykvķngar oršnir um 72.000 eša um 41% landsmanna. Aldrei hefur hlutfalliš veriš svo mikiš. Žann 1. janśar įriš 1962 var Reykjavķk formlega breytt śr bę ķ borg. Į sjötta įratugnum var hafist handa viš aš byggja Breišholtiš. Sś hverfisuppbygging teygši sig langt inn ķ sjöunda įratuginn. Byggt var ķ Bakkahverfi, sķšan ķ Fella og Hólahverfi og loksins ķ Seljahverfi. Žessi hverfi spruttu hratt upp en hafa vaxiš lķtiš sķšustu įratugi enda svęšiš aš mestu uppbyggt. Ekki hęgt aš segja skiliš viš sjöunda įratuginn įn žess aš minnast į Geirsnef Geirs Hallgrķmssonar, en hann var žį borgarstjóri og lét gera gķfurlega landfyllingu ķ ósinn nešan viš Įrtśnsholtiš. Žetta svęši žekkjum viš ķ dag sem śtivstarsvęši.

Byrjaš var aš hverfisskipuleggja Įrbęjarhverfi į sjöunda įratugnum. Hann hafši veriš lķtt byggšur fram aš žvķ. Ķbśarnir voru oršnir um 82.000 įriš 1970. Fjölgaš hafši um žśsund manns į įri. Hlutfalliš var 40% af landsbyggšinni.
Reykvķkingum fjölgaši ekki mikiš į įttunda įratugnum og ašeins hafši fjölgaš um tvö žśsund manns įriš 1980. Žį voru ķbśar ķ Reykjavķk um 84.000. Hlutfall ķbśa ķ Reykjavķk var komiš nišur ķ 36,5% af landsbyggšinni. Žetta var töluvert bakslag mišaš viš sķšustu įratugi į undan. Byggšaržróunin var aušvitaš samręmi viš žetta.

Davķš Oddsson varš borgarsjóri įriš 1982. Hann lofaši Reykvķkingum bjartari framtķš og meiri uppbyggingu. Hann stóš viš loforšiš.
Um mišjan nķunda įratuginn var Grafarvogurinn farinn aš taka į sig hverfismynd. Byrjaš var į Hamra og Foldahverfi. Seinna teygši ķbśarbyggšin sig ķ noršur og vestur įtt. Įriš 1990 voru Reykvķkingar oršnir um 98.000. Ķbśum hafši fjölgaš um fjórtįn žśsund į einum įratug. Til varš Rimahverfi, Hśsahverfi og Engjahverfi. Hafa skal ķ huga aš til uršu fleiri blokkir śt um alla borg og žvķ žéttist kjarninn mjög mikiš. Ekki er alltaf hęgt aš setja saman vķkkun žéttkjarnans og ķbśarfjölgun žó svo aš žaš haldi oftast hönd ķ hönd. Į mešan Grafarvogurinn var aš vaxa mjög hratt fjölgaši einnig ķ hverfum eins og Breišholti, Įrbę og ķ Holtunum. Mešalstęrš ķbśšanna hefur aukist mjög mikiš, rżmi į mann er nś a.m.k. fjórfalt meira en žaš var įriš 1920.
Grafarvogurinn hefur hins vegar stękkaš mjög mikiš į nęr tuttugu įrum.
Į tķunda įratugnum sameinašist Reykjavķkurborg Kjalanesinu og viš stękkaši borgarlandiš žį um helming. Fyrir žaš var borgarland Reykjavķkur um 123m2.
Įriš 2000 hafši aftur fjölgaš um tęp 14.000 į einum įratug og voru Reykvķkingar oršnir um 111.500 eša um 39,5% af ķbśafjölda landsins. Byrjaš var aš byggja ķ Grafarholti. Grafarvogurinn hefur haldiš įfram aš stękka sķšustu įrin meš tilkomu Vķkur og Stašarhverfis. Grafarholtiš vex jafnt og žétt og nżjasta hverfisskipulag liggur nś fyrir um Noršlingaholtiš.
Ķ dag, um 100 įrum og sextįn borgarstjórum sķšar, er borgarland Reykjavķkur nś 274,5 m2. Žéttbżli er 46,5m2. Land Reykjavķkur borgar er um 0,2% af Ķslandi.
Frį aldarmótunum 1800-1900 hefur ķbśarfjöldi Reykvķkinga sextįnfaldast. Til gamans mį geta aš ķbśatala New York og London hefur ašeins fjórfaldast į um 100 įrum.

Žessi langi pistill hér į undan ętti aš fylla alla Reykvķkinga stolti. Žetta er ,,Borgin okkar.” Hins vegar horfa Reykvķkingar ekki fram į bjarta tķma į mešan R-lisinn er hér viš völd. Skuldirnar hękka, borgarstjóri hleypur frį verkefninu til aš ,,meika žaš” annars stašar, annar borgarstjóri lendir ķ vandręšum og įri sķšar kemur śt 1000 bls. skżrsla sem kemur honum ķ meiri vandręši og ekki dettur R-listanum aš undirbśa sig fyrir žaš į žessu įri sem leiš heldur snśa viš honum bakinu og fara sjįlf ķ baklįs. Valinn er lęgsti samnefnarinn af borgarstjórnarflokknum til aš verša borgarstjóri en ekkert gerist ķ borginni nema aš skuldir og gjöld hękka.

Nś eru um fjórtįn mįnušir ķ kosningar. R-lisinn stendur allsber af valdhroka og mįlamišlanatillögum sķn į milli sem snśast ekki um hag Reykvķkinga heldur aš halda Sjįlfstęšisflokknum frį völdum. Fariš hefur veriš illa meš fé borgaranna og hefur R-lista elķtan eytt žeim af sinni eigin hentisemi.

Jį, žaš er hęgt aš skrifa endarlaust um misferli, valdhroka, stjórnleysi, įbyrgšarleysi, forystuleysi, hękkun gjalda, hękkun śtvars og svo frv., en Reykvķkingar sjį ķ hvaš stefnir og aš öllum lķkindum mun R-listinn fara frį völdum aš sveitastjórnarkosningum lišnum. Ef ekki munum viš fara aftur į byrjunarreit.

Gķsli Freyr Valdórsson


Rķkiš ķ megrun!

Fyrir nokkrum vikum lagši Siguršur Kįri Kristjįnsson alžingismašur,fram fyrirspurn til fjįrmįlarįšherra umeignarhlut rķkisins ķ hlutafélögum og einkahlutafélögum. Óhętt er aš fullyrša aš svariš komi į óvart og sé ķ senn bęši slįandi og ótrślegt. Rķkiš į eignarhlut ķ rétt um 200 hlutafélögum og einkahlutafélögum. Rķkissjóšur įtti ķ alls 24 fyrirtękjum 1. desember 2004. Rķkisstofnanir ķ A-hluta eiga frį 0,9 prósent til 100% ķ 29 fyrirtękjum. Fyrirtęki Byggšastofnunar eru alls 78 talsins og Nżsköpunarsjóšur atvinnulķfsins į alls 64. 11 fyrirtęki voru ķ eigu annarra rķkisfyrirtękja.

Žessar upplżsingar eru aš mķnu mati meš ólķkindum.
Tek ég heilshugar undir mat Siguršar Kįra, sem fram hefur komiš ķ fjölmišlum seinustu daga, žess efnis aš rķkiš sé alltof fyrirferšarmikiš ķ ķslensku atvinnulķfi. Žaš er enginn vafi į žvķ aš mikilvęgt sé aš sameina Nżsköpunarsjóš atvinnulķfsins og Byggšastofnun.
Žaš er óneitanlega skondiš aš ĮTVR į 20 prósenta eignarhlut ķ Endurvinnslunni! Žetta gengur vart aš mķnu mati og žarf aš stokka allt dęmiš upp, meš mjög afgerandi hętti. Ef marka mį svar fjįrmįlarįšherra į rķkiš hlut ķ félögum sem reka upplżsinga- og tęknifyrirtęki, hótel, bašhśs, fiskišju, fiskeldi, flugskóla, endurvinnslu, saumastofur, sjįvarśtvegsvinnslu, og svona mętti alltof lengi telja.

Žaš er aš mķnu mati meš ólķkindum aš fjįrmįlarįšherra hafi ekki stokkaš stöšu mįla meira upp en raun ber vitni. Žaš žarf aš fara betur yfir žetta dęmi og leita eftir žvķ hvers vegna rķkiš sé bęši stórtękt og ótrślega įberandi ķ beinum fyrirtękjafjįrfestingum.
Til dęmis er merkilegt aš rķkissjóšur į 54% ķ bašfélagi Mżvatnssveitar, 22,4% ķ Barra hf. 17,8% ķ Endurvinnslunni (sem ĮTVR į 20% ķ nota bene), 42,2% ķ Flugskóla Ķslands og 100% ķ flugstöš Leifs Eirķkssonar.
Er žetta bara stutt dęmi. Hvet ég alla til aš kynna sér ķtarlega nišurstöšur svarsins viš fyrirspurninni, skoša stöšu mįla og fara yfir listann liš fyrir liš. Sjón er svo sannarlega sögu rķkari!

Sjįlfstęšisflokkurinn hefur haft fjįrmįlarįšuneytiš nś ķ tęp 14 įr samfellt. Er žessi nišurstaša ekki įsęttanleg fyrir okkur sjįlfstęšismenn og vinna žarf aš žvķ aš stokka stöšu žessara mįla upp meš markvissum hętti. Leita žarf leiša til aš haga mįlum meš öšrum hętti. Er hér komiš veršugt verkefni fyrir fjįrmįlarįšherra til aš vinna śr og nokkuš umhugsunarefni ķ leišinni fyrir hann. Žaš veršur flestum (vonandi öllum) ljóst žegar litiš er yfir žessar nišurstöšur aš žetta gengur ekki upp. Žaš er ótękt aš rķkiš eigi hlut ķ hótelum, saumastofum, fiskeldi og fleiru žvķ sem of langt vęri upp aš telja. Er žaš mikil lexķa eflaust fyrir alla aš renna yfir listann og fara yfir žetta.

Vel mį vera aš Framsóknarflokkurinn og tengslin viš hann hafi magnaš upp žessa lista eša leitt til žess aš į žeirra vegum sé stašiš ķ hinu og žessu sem rķkiš į ekki aš koma nęrri. Ekki skal ég fullyrša aš svo sé, en sį grunur lęšist óneitanlega aš žeim sem rennur yfir listann. Ekki žarf aš fręša fólk um hvernig Framsóknarflokkurinn hefur unniš til fjölda įra ķ styrkjaleppasjóšum og tengdum mįlum. En žaš er ótękt aš Sjįlfstęšisflokkurinn višhaldi svona kerfi og žetta veršur aš taka allt ķ gegn. Einfalt mįl ķ mķnum huga og okkar ungliša innan Sjįlfstęšisflokksins.

Stefįn Frišrik Stefįnsson


Mįnudagspósturinn 14. febrśar 2005

Rķkisstjórn borgaraflokkanna ķ Danmörku hélt velli ķ žingskosningunum sem fram fóru žar ķ landi žann 8. febrśar sl. Rķkisstjórnarflokkarnir tveir, Venstre og Ķhaldsflokkurinn, og Danski žjóšarflokkurinn héldu meirihluta sķnum į danska žinginu.
Danskir jafnašarmenn guldu hins vegar sögulegt afhroš og misstu fimm žingmenn frį žvķ ķ kosningunum 2001. Žį žótti įrangur žeirra afar slęmur. Sósķalķski žjóšarflokkurinn missti einn mann į žingi en Einingarlistinn bętti viš sig tveimur mönnum og Radikale Venstre įtta.

Į vinstrivęngnum nįšu žvķ Radikale Venstre mestum įrangri ķ kosningunum. Žaš sem žykir žó sögulegast viš kosningarnar er aš fosętisrįšherra Venstre nįi endurkjöri. Žaš hefur ekki gerzt ķ heila öld. Venstre missti aš vķsu fjóra menn, en samstarfsflokkarnir bęttu žaš upp. Ķhaldsflokkurinn bętti viš sig tveimur mönnum og Danski žjóšarflokkurinn tveimur aš sama skapi. Undarlegt er aš ķ ašdraganda kosninganna virtist żmislegt benda til žess aš sķšastnefndi flokkurinn myndi tapa talsveršu fylgi en annaš kom sem sagt į daginn žegar tališ var upp śr kjörkössunum.

Ófįir vinstrimenn ķ Evrópu, ž.į.m. hér į landi, hafa brugšist ókvęša viš nišurstöšum kosninganna. Hafa žeir reynt aš hugga sig viš įrangur Radikale Venstre ķ kosningunum žó raunin sé sś aš sį flokkur sé fyrst og fremst einhvers konar mišjuflokkur sem fęr fylgi sitt bęši af vinstri og hęgrivęngnum žó žaš liggi nokkuš meira til vinstri. Sérstaklega hefur įrangur Danska žjóšarflokksins fariš illa ķ marga vinstrimenn.

Hafa ķ kjölfar kosninganna heyrzt ófįar raddir af vinstrivęngnum vonast til žess aš Venstre og Ķhaldsflokkurinn skipti Danska žjóšarflokknum śt fyrir Radikale Venstre sem samstarfsflokk. Žaš veršur žó aš teljast afar ólķklegt žar sem flokkurinn hefur gerólķka stefnu ķ veigamiklum mįlaflokkum į viš hęgriflokkana tvo, žį ekki sķzt žegar kemur aš innflytjendamįlunum, Ķraksmįlinu og skattalękkunum.

---

Skįkmeistarinn Ilya Gurevich sendi nżveriš frį sér opiš bréf žar sem hann bišur Ķslendinga aš athuga hvaš žeir séu aš gera ķ mįli Bobby Fischers. Hann segist furša sig mjög į tilraunum ķslenzkra stjórnvalda til aš bjarga Fischer śr klóm Bandarķkjamanna. Gurevich hvetur fólk til aš kynna sér ummęli Fischers um Gyšinga og hvaš hann hafi sagt eftir įrįsina į World Trade Center žann 11. september 2001.
Žį hafi hann fagnaš dauša žśsunda saklausra borgara og lįtiš ķ ljós ósk um tortķmingu allra gyšinga.

Įstęša žess aš Fischer situr nś ķ japönsku fangelsi er aš hann braut gegn višskiptabanni Bandarķkjanna į Jśgóslavķu 1992 og fór žangaš og tefldi. Gurevich segir aš Fischer hafi veriš vel mešvitašur um žį įhęttu sem hann tók meš žįtttöku sinni, en hann hafi engu sķšur įkvešiš aš fara og tefla ķ žeirri von aš vinna žriggja miljóna dollara veršlaunafé. Honum hafi veriš vel kunnugt um aš hann myndi ekki eiga afturkvęmt til Bandarķkjanna.

---

Žingmenn Frjįlslynda flokksins lögšu į dögunum fram žingsįlyktunartillögu į Alžingi žess efnis aš hętt verši aš skylda karla til aš klęšast įvallt jakkafötum og bindi ķ žingsal ķ žvķ skyni aš fęra klęšnaš žingmanna til nśtķmalegs horfs. Fyrir žaš fyrsta vissi ég ekki aš žaš vęri gamaldags aš klęšast jakkafötum og bindi viš żmis tękifęri, en vart er hęgt aš tślka tillögu žingmannanna öšruvķsi.
Žaš žykir ešlilegt viš ófį tękifęri aš karlar klęšist meš žessum hętti og žį ekki sķzt žar sem hugmyndin er aš halda uppi įkvešinni hįttvķsi og viršingu. Og ef einhvers stašar er įstęša til aš huga aš slķku ķ žjóšfélaginu žį er žaš vęntanlega į Alžingi sem gjarnan er nefnd virtasta stofnun landsins.

---

Loks var greint frį žvķ į sunnudag aš rķkisstjórnarflokkarnir vęru aš leggja lokahönd į frumvarp žar sem lagt veršur til aš afnotagjöld Rķkisśtvarpsins verši lögš nišur ķ nśverandi mynd.
Mun ętlunin vera aš leggja frumvarpiš fram į voržingi. Žetta kom fram ķ vištali Morgunblašsins viš Žorgerši Katrķnu Gunnarsdóttur, menntamįlarįšherra. Žessu ber aš sjįlfsögšu aš fagna žó réttast vęri aš stofnunin öll vęri tekin til gagngerrar endurskošunar.
Lengi hefur legiš fyrir aš žaš fyrirkomulag, aš allir eigendur vištękja į Ķslandi vęru skyldašir til aš greiša Rķkisśtvarpinu afnotagjöld hvort sem žeir nżttu sér žjónustu žess eša ekki, vęri śrelt auk žess aš vera į allan hįtt ósanngjarnt.

Hjörtur J. Gušmundsson


Tķmaskekkja ķ śtvarpslögum

Tungumįliš er eitt af žvķ sem sameinar okkur sem žjóš. Žaš er órjśfanlegur hluti af sögu okkar og menningu. Žvķ er ešlilegt aš menn leitist viš aš standa vörš um žaš. Slķkir tilburšir geta žó gengiš allt of langt eins og nżleg dęmi sżna.

Sķšastlišinn fimmtudag komst śtvarpsréttarnefnd aš žeirri nišurstöšu aš śtsendingar Skjįs Eins į knattspyrnuleikjum ķ ensku śrvalsdeildinni meš enskri lżsingu, brytu ķ bįga viš 1. mgr. 8. gr. śtvarpslaga.
Žar segir:

,,Efni į erlendu mįli, sem sżnt er į sjónvarpsstöš, skal jafnan fylgja ķslenskt tal eša texti į ķslensku eftir žvķ sem viš į hverju sinni. Žaš į žó ekki viš žegar fluttir eru erlendir söngtextar eša žegar dreift er višstöšulaust um gervitungl og móttökustöš fréttum eša fréttatengdu efni sem sżnir aš verulegu leyti atburši sem gerast ķ sömu andrį. Viš žęr ašstęšur skal sjónvarpsstöš, eftir žvķ sem kostur er, lįta fylgja endursögn eša kynningu į ķslensku į žeim atburšum sem oršiš hafa. Skal lögš įhersla į aš allt tal og texti sé į lżtalausu ķslensku mįli.”

Nišurstöšu nefndarinnar mį telja ešlilega mišaš viš žaš hvernig löggjöfinni er hįttaš, žó vissulega megi deila um hvort flokka eigi śtsendingar frį knattspyrnuleikjum sem fréttatengt efni. Ķ śrskurši sķnum leggur nefndin įherslu į žann tilgang śtvarpslaganna ,,aš vernda og efla ķslenska tungu” og beri aš hafa hlišsjón af honum viš skżringu į 1. mgr. 8. gr. laganna.
Ekki skal efast um aš sį tilgangur bżr aš baki umręddri lagagrein.

Ekki fę ég betur séš en aš ķ umręddu lagaįkvęši gęti forręšishyggju sem erfitt er aš réttlęta. Vandséš er aš umręddar śtsendingar séu į nokkurn hįtt skašlegar ķslenskri tungu, eša grafi undan žeirri višleitni manna ,,aš vernda hana og efla.” Ekki veit ég til aš žaš hafi veriš tališ skašlegt móšurmįlskunnįttu manna aš lęra önnur tungumįl. Hér hlżtur aš vera um tvķskinnung aš ręša žvķ mikil įhersla er jś lögš į tungumįlakennslu ķ starfi grunnskóla og framhaldsskóla. Ekki žekki ég dęmi žess aš žaš nįm hafi grafiš undan ķslenskukunnįttu fólks. Mannsheilinn er nefnilega žeim kostum bśinn aš geta tileinkaš sér margt įn žess aš žaš bitni hvaš į öšru!

Sjįlfur hef ég lengi haft gaman aš enskri knattspyrnu. Sem unglingur hlustaši ég gjarnan į śtsendingar BBC žegar uppįhaldslišiš mitt var aš keppa. Ég efast stórlega um aš žaš hafi skašaš ķslenskukunnįttu mķna. Sé henni įbótavant eru ašrar įstęšur fyrir žvķ!
Ķ seinni tķš hefur komiš fyrir aš ég horfi į lišiš mitt ķ endurvarpašri śtsendingu śr hollensku sjónvarpi, meš hollenskum žulum. Merkilegt nokk – žį er ég ekki enn farinn aš rugla hollenskunni og ķslenskunni saman! Hvort žaš er af žvķ aš ég sé svo tregur og seinn aš tileinka mér hollenskuna skal ósagt lįtiš!

Vert er aš hafa ķ huga aš verulegur hluti afžreyingarefnis ķ ķslensku sjónvarpi er į enskri tungu. Ķ langflestum tilvikum er efniš birt meš ķslenskum texta. En einnig er ašgengi aš erlendum sjónvarpstöšvum mun greišara en var fyrir nokkrum įrum aš ekki sé talaš um ašgengi aš efni į hinum żmsu tungumįlum į netinu. Žvķ tel ég aš žęr greinar śtvarpslaga sem ganga svo langt sem aš framan er rakiš séu ķ besta falli tķmaskekkja en hallast raunar fremur aš žvķ aš žeirra hafi aldrei veriš žörf. Mešan eftirspurn er eftir efni meš ķslenskum texta eša knattspyrnuleikjum meš ķslenskum lżsendum eru lķkur fyrir žvķ aš slķkt verši ķ boši.

Ég tel rétt aš breyta śtvarpslögum ķ žį veru aš heimildir til śtsendinga į erlendum tungumįlum verši rżmkašar. Yfirvöld menntamįla ęttu aš taka žvķ fagnandi aš fį ašstoš viš enskukennslu ķ formi lżsinga į knattspyrnuleikjum. Var ekki einhvern tķmann sagt aš mašur lęrši tungumįl best žegar um vęri aš ręša efni sem vekur įhuga manns? Hér er um aš ręša ķžyngjandi reglur sem ekki eru bara óžarfar heldur beinlķnis til óžurftar.

Nś hafa 15 žingmenn lagt fram į Alžingi frumvarp til breytinga į umręddum lögum ķ žį veru aš heimilt verši aš senda śt ķžróttavišburši meš erlendum lżsingum.
Ég skora į Alžingi aš samžykkja frumvarpiš fljótt og vel.

Žorsteinn Magnśsson


Mįnudagspósturinn 7. febrśar 2005

Til eru žeir ašilar hér į landi sem telja sig geta séš fyrir óoršna hluti og fullyrt um žaš hvernig žeir verši ķ framtķšinni. Į fundi ķ sķšustu viku į vegum Evrópusamtakanna og Félags stjórnmįlafręšinema hélt Žórarinn G. Pétursson, hagfręšingur hjį Sešlabanka Ķslands, žvķ blįkalt fram aš okkur Ķslendingum yrši ekki stętt utan Myntbandalags Evrópu, og žar meš Evrópusambandsins, žegar Bretland, Svķžjóš, Danmörk og Noregur hefšu tekiš upp Evruna. Ekki er talaš um “ef” heldur “žegar”. Eins og žetta sé bara frįgengiš, eitthvaš sem er eins fjarri sannleikanum og hęgt er.

Mašur spyr sig žvķ óhjįkvęmilega hvašan Žórarinn hefur žį gįfu aš geta fullyrt aš svona muni žetta verša, eitthvaš sem enginn daušlegur mašur getur mögulega vitaš fyrir vķst? Hefur hann kannski fengiš einhver boš aš handan um mįliš? Stašreyndin er nefnilega sś aš hann getur ekkert fullyrt um žessi mįl frekar en ég eša hver annar. Hins vegar er hér um aš ręša mįlflutning ķ anda helzta įróšursbragšs ķslenzkra Evrópusambandssinna ķ dag, ž.e. aš reyna aš telja okkur Ķslendingum trś um aš viš munum fyrr eša sķšar neyšast til aš ganga ķ Evrópusambandiš hvort sem okkur lķkar betur eša verr – eins “lżšręšislegur” og sį mįlflutningur nś er.

Žessi įróšursašferš hjį Evrópusambandssinnunum er žó ekki margra įra gömul.
Fyrir ašeins fįum įrum sķšan gekk įróšur žeirra allur śt į aš viš Ķslendingar vęrum aš missa af einhverri meintri hamingjulest til paradķsar, ž.e. Evrópusambandsins.
Nś er hins vegar žessi meinta paradķs, sem žeir tölušu um įšur, oršin aš einhverri meintri naušung. Įstęšan er einföld; žaš er alltaf aš verša erfišara og erfišara aš telja fólki trś um aš ašild aš sambandinu sé eitthvaš sem įstęša sé til aš sękjast eftir.

---

Greint var frį žvķ aš ķranskur karlmašur į fimmtugsaldri hafi gefiš sig fram viš lögregluna į Höfn ķ Hornafirši sl. žrišjudagskvöld og óskaši aš sér yrši veitt hęli hér į landi žar til hann héldi įfram til Kanada. Kom fram aš ekki vęri ljóst hvernig mašurinn hefši komist til landsins en tungumįlaefišleikar hafi gert erfitt aš afla upplżsinga frį honum. Leikur grunur į aš hann hafi komist til landsins meš skipi.

Žaš var sem sagt ekkert vitaš um veru mannsins ķ landinu fyrr en hann gaf sig fram viš yfirvöld. Žaš er ekki aš furša aš Śtlendingastofnun telji aš žaš séu hundrušir ólöglegra innflytjenda ķ landinu. Įstęšan fyrir žessari stöšu mįla er annars vafalķtiš fyrst og fremst ein: Schengen!
Svo er bara spurningin hvernig eigi aš senda hann śr landi ef ekki veršur komizt aš žvķ meš hvaša hętti hann komst inn ķ landiš, ž.e. verši umsókn hans um hęli hafnaš.

---

John Kerry hélt žvķ fram ķ upphafi vikunnar aš myndband frį Osama bin Laden hafi gert śtslagiš um aš hann tapaši fyrir George W. Bush ķ forsetakosningunum ķ Bandarķkjunum ķ nóvember sl. Kerry sagši ķ vištali į NBC-sjónvarpsstöšinni aš forskotiš sem hann hafši į Bush ķ ašdraganda kosninganna hefši tapast nišur eftir aš myndbandiš birtist. Jįjį, alltaf žęgilegt aš geta kennt einhverjum öšrum um eigin ófarir en sér sjįlfum.

---

Įstandiš ķ Hollandi batnar ekki mikiš. Ķ vikunni var greint frį žvķ aš tališ sé aš samtök ķslamskra öfgamanna hyggist skipuleggja tilręši viš hollenzku žingkonuna Ayaan Hirsi Ali. Leikur jafnvel grunur į aš samtökin hyggist myrša fleiri hollenzka žingmenn. Hirsi Ali er sem kunnugt er sómölsk aš uppruna og žekkt fyrir gagnrżni sķna į ķslamstrś.

---

Greint var frį žvķ ķ fréttum aš samtals hefšu um 693 žśsund faržegar komiš til landsins um Keflavķkurflugvöll į sķšasta įri mišaš viš 584 žśsund faržega įriš 2003. Žetta mun vera 18,6% aukning en į įrinu 2003 fjölgaši komufaržegum um 18,3% mišaš viš įriš 2002. Einnig var sagt frį žvķ aš faržegum um Keflavķkurflugvöll hefši fjölgaši um tęp 16% ķ janśar mišaš viš sama tķma ķ fyrra. Enn bólar sem sagt ekkert į žessu hruni ķ feršamannaišnašinum sem andstęšingar hvalveiša voru bśnir aš spį fyrir um.

---

Rśmar 5 milljónir Žjóšverja eru nś įn atvinnu og hefur atvinnuleysi ķ Žżzkalandi ekki veriš meira sķšan ķ upphafi kreppunnar miklu. Žżzkaland er sem kunnugt er sterkasta efnahagskerfi Evrópusambandsins. Hver vill ekki vera hluti af žessu?

Hjörtur J. Gušmundsson


Nęsta sķša »

Įgśst 2017
S M Ž M F F L
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31    

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband