Leita frttum mbl.is
Embla

Bloggfrslur mnaarins, aprl 2005

sds Halla kveur stjrnmlin – tmabundi vonandi

gr var tilkynnt a sds Halla Bragadttir bjarstjri Garab hefi verin rin sem forstjri BYKO. sds Halla hefur beist lausnar fr starfi snu sem bjarstjri og mun taka vi nju starfi lok ma. a er mjg leiinlegt a heyra a sds Halla s a hverfa r stjrnmlum. g vona a a veri aeins tmabundi og a hn sni sr aftur a stjrnmlum sar. g skal tskra af hverju.

sds Halla er s stjrnmlakona sem mnu hstu viringu. rangur hennar Garab er gott dmi um leitogahfileika hennar og framtakssemi. Hn gekk greinilega inn a starf me miklar hugsjnir og hefur unni hvern dag san til a koma hlutum verk og gera Garab a betri b. a sem ber hst a nefna er s stefna sem hn hefur mynda menntamlum bnum. Frelsi til a velja hefur veri auki svo um munar og verk hennar vera skr sem gur rangur sgubkurnar. S menntastefna sem lg hefur veri fram Garab er fordmisgefandi og mun gagnast okkur sjlfstismnnum vel egar vi komumst til hrifa n borginni nsta ri.

sdsi Hllu hefur tekist a forast dgurras stjrnmlanna og hefur lti verkin tala ess sta. annig hefur hn last viringu og n rangri. sds Halla virist aeins hafa starfa stjrnmlum til a n rangri og hafa hrif samflagi upp a v marki sem stjrnmlamenn geta.

vitali sland dag grkvldi sagi sds Halla lykilsetningu sem gerir hana a mnu mati a einstaklega merkilegum stjrnmlamanni: ,,g hef aldrei liti strnml sem lifibrau, og
,,g vil frekar lta plitk annig a ef maur hefur einhverja kvena drauma sem maur vill lta rtast einhverjum kvenum tilteknum mlaflokkum, fer maur og maur vinnu a v. etta snst aldrei um umbttin ea stuna sem maur sjlfur er kvenum tmapunkti. annig a g hef ekki haft neina drauma um einhver tiltekin embtti.

etta er einmitt a sem g tel a geri flk a gum stjrnmlamnnum. eir sem aeins skjast eftir stum, titlum og vldum eru ekki ess verir a starfa stjrnmlum ar sem flestir sem annig hugsa r meira a koma nafni snu htt loft heldur en a vinna hluti eftir hugsjnum og gera samflagi betra. Me v er g ekki a segja a flk eigi ekki a skjast eftir plitskum embttum. a arf hins vegar a vera einhver hugsjn bakvi sem nr lengra en maur sjlfur.

Um lei og a er mikil eftirsj eftir sdsi Hllu r stjrnmlum er rtt a minna a hn er ung og alla framtina fyrir sr. Hver veit nema stjrnmlin kalli hana aftur?

g ska sdsi Hllu alls hins besta framtinni
og vona og veit a henni muni vegna vel.

Gsli Freyr Valdrsson


Heimsvaldastefna vesturveldanna – helsta vopni gegn rlahaldi

a var ekki fyrr en 18.ld sem har raddir fru a heyrast ess efnis a rlahald vri rangt, og a a bri a stva. Menn um allan heim, af llum mgulegum kynstfnum, seldu og keyptu sr rla frjlsum mrkuum. a var hinsvegur vesturlndum seinni hluta 18. aldar sem a menn tku sig til og hfu barttu gegn essu svvirilega rttlti mean flk annarsstaar verldinni lt etta vandaml sig ekki vara.

Bkin Bury the Chain eftir Adam Hochschild segir fr fyrstu samtkunum sem stofnu voru til a berjast gegn rlahaldi. au voru stofnu ri 1787 London, og stofnflagar voru 12, ..m. aujfrar og trarleitogar. Bkin lsir v hvernig rlahaldi var teki sem sjlfsgum hlut um alla verld essum tma. Stjrnmlamenn, heimspekingar, trarleitogar og hugsuir um heim allan virtust allir stta sig vi etta stand, og fir sem engir tju sig um a.

Hi 12 manna flag gegn rlahaldi hf a kynna mlsta sinn fyrir Bretum af alefli. eirra helsta markmi var a f menn til a hugsa um etta ml, og tldu a a hlyti a duga til a sannfra almenning um ranglti sem rlahaldi flist. Me essum htti tluu eir a sna breska heimsveldinu gegn rlahaldi. essi form virstust langstt, barttan var lng, og andstaan vi flagi oft hatrmm, en endanum hafi mlstaur eirra betur og almenningur og stjrnvld sannfrust um rttlti rldmsins. Breska heimsveldi bannai v rlahald og tk a sr a trma v um va verld. eir silgdu va um hf og fru um bor skip annarra ja til a leita a rlum. egar eir fundust voru eir teknir me valdi af rlaslunum og eim gefi frelsi. Bretar voru heila ld ,,alheimslgreglan essu svii. a var vestrn heimsveldastefna sem stvai rlahald um heim allan, eftir langan barning og sakanir um yfirgang af hlfu missa ja fr llum heimshornum sem tldu a ekkert vri rangt vi rlahald. Sem betur fer ttu Bretar fleiri byssur en arar jir og v gtu eir nnast trmt rlahaldi bi heimafyrir og annarsstaar. Me tmanum breyddust hugmyndir vesturveldanna um ranglti rlahaldsins um va verld.

a er mikilli andstu vi heimsmynd vinstrisinnara hugsaa og menntamanna a heimsveldisstefna vesturveldanna leii nokku gott af sr. Hinir frjlslyndu kvimyndageramenn Hoolywood eru ekki lklegir til a gera bmynd um hetjulega barttu Breta gegn rlahaldi.

ur en a breska heimsveldi sneri sr gegn rlahaldi hafi rlasala veri drjg tekjulind fyrir breska hagkefri. Bretinn John Stuart Mill sem lifi essum rum sagi: ,,Bretar hafa hlfa ld eytt v sem samsvarar jarframleislu margra rkja a eitt a loka strnd Afrku n ess a hafa af v nokkra einustu hagsmuni og fyrir mlsta sem skaar fjrhagslega.

J, essu eigingjrnu vesturveldi!

Ef a rlahald er ekki rangt, er ekkert rangt.
- Abraham Lincoln

Sindri Gujnsson


Mnudagspsturinn 25. aprl 2005

slensk bl Ntt dagbla mun vst hefja gngu sna innan skamms undir heitinu Blai. Frumlegt nafn. Framtaki er hins vegar ekki eins frumlegt egar kemur a v hvernig blai a vera, j a a vera frjlst og h. etta er n sennilega einhver mesta klisja samtmans. Svo m gera r fyrir a blai eigi a vera hlutlaust lka a hafi ekki veri teki srstaklega fram. v sambandi vitna g bara auglsingarnar fyrir Sunnudagsttinn Skj Einum snum tma: Enginn er hlutlaus!

N m ekki skilja essa byrjun mna sem svo a g s eitthva mti tgfu Blasins. g fagna auvita auknum fjlbreytileika slenzkum fjlmilamarkai. a er bara almennt s hi bezta ml. Fyrir utan a a g hef afskaplega ljsa hugmynd, eins og sennilega flestir, um a hvernig etta nja bla a vera ea hvernig a muni reynast. a sem g var a gagnrna er a a fjlmilar hafa tilhneigingu til a gera a v skna, beint ea beint, a eir su hlutlausir.

a er auvita enginn algerlega hlutlaus, svo miki er vst, sama hva a er reynt. Menn eru raun bara mishlutdrgir. Vi erum ll tttakendur essu lfi og hfum kveinna hagsmuna a gta, hfum kvenar skoanir hlutunum og verum fyrir alls konar reiti sem hefur sn hrif a hvernig vi nlgumst hlutina. Vi erum ekki bara horfendur. Fyrir viki finnst mr alltaf frekar skondi a heyra tala um t.d. hlutlausan frttaflutning og ha fjlmila. etta er vitanlega ekki szt bara kvein markassetning enda hljmar etta auvita voa vel.

En hvers vegna mega fjlmilar ekki bara vera yfirlst plitskir t.d. eins og Bretlandi? a er eiginlega eins og a s eitthva tab hr landi. Eitthva sem megi ekki. Eitthva sem tilheyrir fortinni. En hva er a v einhverjir fjlmilar einfaldlega gfu sig t fyrir a a vera plitskir. eir hlluust kvena tt, styddu kvein sjnarmi og jafnvel flokka. Flk vissi allavega hvar a hefi a v leyti. Mr finnst allt lagi ef sumir fjlmilar vru annig svona fljtt liti. g myndi t.d. alveg vilja sj plitsk bl gefin t hr landi n bland vi essi frjlsu og hu. yrftu auvita ekkert endilega a vera dagbl, gtu t.d. veri bl gefin t svipa oft og Viskiptablai.

g veit annars ekkert hvort a vru rekstrarlegar forsendur fyrir slkum blum ea hvort slenskar astur bja upp slkt. Og kannski eru plitsku vefritin netinu alveg ng essu sambandi. En mr finndist allt lagi a kanna me ennan mguleika. Hver veit nema slkt gengi hr landi? Um a gera a reyna a auka fjlbreytnina!

Hjrtur J. Gumundsson
hjorturg(a)hi.is


Umra um mlefni Reykjavkurflugvallar

vikunni var haldinn umrufundur um mlefni Reykjavkurflugvallar skju, nttrufrahsi Hskla slands. ar tkust Egill Helgason ttastjrnandi St 2 og og Jn Karl lafsson forstjri Icelandair, um mli og svruu fyrirspurnum r sal. Fundurinn var haldinn vegum Heimdallar og sjlfstisflaganna Nes- og Melahverfi, Vestur- og Mibjarhverfi, Hla- og Holtahverfi, Austurb og Norurmri. Var ngjulegt a heyra af v a essi fundur skyldi hafa veri haldinn og ef marka m frttir var ar lfleg og g umra um mlefni flugvallarins. Ekki veitir af umru um essi ml. Hef g tali mikilvgt varandi Reykjavkurflugvll a samflaginu llu veri frj og g umra, ar sem teknir yru fyrir kostir og gallar flugvallar Vatnsmrinni og fari yfir mli fr vu sjnarhorni. essi fundur hefur veri gur umrupunktur og n vafa gagnlegur eim sem hann stu, burts fr v hver s skoun vikomandi vellinum, hvort hann eigi a vera fram hfuborgarsvinu ea frast anna.

Um er a ra strml, srstaklega fyrir okkur sem bum ti landi og urfum a halda gum samgnguleium til hfuborgarsvisins. En mn skoun mlefnum vallarins er alveg skr - g vil a hann veri fram hfuborgarsvinu. a er alveg hreinu, fr mnu sjnarhorni s. Reykjavk er hfuborg landsins, sem slk er hn vettvangur t.d. stjrnsslu og strfyrirtkja. llum er okkur landsbygginni nausynlegt a nota flug sem samgngulei til a skja jnustu. Enginn vafi er v a mnu mati a Reykjavkurflugvllur er flugvllur allra slendinga, vettvangur okkar allra, ekki bara Reykvkinga. A mnu mati og okkar hr sem erum ti landi er flugi neitanlega samgngulei, lf okkar svis til hfuborgarsvisins og nausynlegur punktur okkar lfi. Reykjavkurflugvllur er mikilvgur okkur sem urfum a fara um hann mrgum sinnum ri til a komast suur til Reykjavkur til fundahalda ea til a halda lengri ferir.

g nota mun frekar flugi en blinn ef g arf a fara suur, til lengri ea skemmri tma, einkum yfir vetrartmann. Er a eflaust vegna ess a essi kostur er hravirkari og betri kostur til samgangna vi hfuborgarsvi. Reykjavkurflugvllur s mikilvgur punktur lta sumir bar hfuborgarsvinu jafnan vllinn sem sitt einkaml og rum komi a ekki vi hvernig unni veri mlum hans komandi rum. a hefur allavega veri sjnarmi valdabrings vinstrimanna sem ri hefur borginni seinasta ratuginn. Rm fjgur r eru liin san R-listinn hlt misheppnaa kosningu meal borgarba um vllinn. Hn var misheppnu eim skilningi a hn var bi bygg undarlegum forsendum og borgarbar tku ekki afstu a stru leyti. Umran snerist a llu leyti a mnu mati um hagsmuni Reykvkinga og einblnt vgast sagt rnga hagsmuni. Landsbyggarflki gafst ekki kostur a tj sn sjnarmi og fara yfir a sem v tti mikilvgast sama mli.
a er stareynd, vgast sagt dapurleg stareynd.

Rtt hefur veri um ann mguleika a flytja innanlandsflugi til Keflavkur og leggja flugvll hfuborgarsvinu niur. g er algjrlega andsninn eim mguleika. Fyrir a fyrsta tel g a dauadm innanlandsflugsins ef s breyting yri ger. Ef flogi yri til Keflavkur og vi tki kjlfar ess hlftmaakstur borgina myndi tminn fr brottfr til komu Reykjavk lengjast umtalsvert: a mnu mati a miki a a verur betri kostur a keyra suur. Auk ess yri maur ar eigin bl og yrfti v ekki a vera bllaus borginni, sem gerist hjkvmilega fari maur me flugi. a sem gerir a a verkum okkar huga a flugi s kjsanlegri kostur er tmalengdin. Um er a ra fljtvirkan samgngukost til mipunktar landsins. Hfuborgarsvi er og verur alla t okkur mikilvgt og a er a mnu mati alveg lgmark a okkur su tryggar gar samgngur anga og fljtvirkar. Flutningur innanlandsflugsins til Keflavkur breytir meginsamgngulnum me eim htti a borgin er komin r grunnsamgngulnum okkar a essu leyti.

Fyrir a fyrsta mnum huga snst etta ml um byrg og r skyldur sem hfuborgin okkar arf a bera gagnvart llum landsmnnum llum. ar er allt senn mipunktur stjrnsslunnar og ar viskipta- og menningarlf landsins snar hfustvar. a er mjg einfalt mnum huga a greiar samgngur allra landsmanna, til og fr Reykjavk, eru forsenda ess a hfuborgin geti sinnt snu hlutverki me elilegum htti. a er vissulega ml Reykvkinga hvort eir vilja hafa flugvll innan borgarmarkanna ea ekki og nnur sveitarflg hafa ekkert um a a segja. En mean Reykjavk er hfuborg slands, mist stjrnsslu landsins, mttarsto og mist menningar-, viskiptalfs og samgangna landinu er m.a. stt um a a rkissjur, hinn sameiginlegi sjur allra landsmanna, s nttur til ess a kosta uppbyggingu innanlandsflugsins Reykjavk, enslutmum s. A essu leyti lt g svo a hfuborgin s ennfremur mn. Um er a ra mlefni sem skiptir v ekki bara borgarba mli a v leyti.

Tvr hliar eru vissulega llum mlum. a m ekki gleymast a a a leggja af mist innanlandsflugs Reykjavk mun a algjra grundvallarbreytingu samgnguhttum landsins og me v er a mnu mati kalla uppstokkun rum ttum sem sameiginlega hafa veri byggir upp af landsmnnum llum. a er v algjrlega ljst a grunnniurstaa mn er s a veri essi samgngumist lg af hfuborgarsvinu eirri mynd sem vi ekkjum hana n, urfi og s vart fr v komist a skilgreina a nju bi verkefni og ekki sur jnustuhlutverk hfuborgar slendinga. Eins og bent hefur veri er a vissulega erfitt a ora a me eim htti ljsi ess a stjrnssla rkisins hefur um langt skei fengi a rast mjg heft Reykjavk forsendum kunningjasamflags innan borgarmranna. a er alveg grunnpunktur mlsins a breytingar stunni leia til frekari breytinga en eirra a loka vellinum og tla a skutla honum eitthva anna burtu. Burts fr v er ljst a me tilfrslu innanlandsflugsins fr essum meginpunkti allrar stjrnsslu verur breyting essu meginhlutverki Reykjavkur sem hfuborgar.

vikunni ttust formannskandidatarnir Samfylkingunni vi sjnvarpstti. Var ar komi inn mlefni Reykjavkurflugvallar. Mikla athygli vakti a Ingibjrg Slrn Gsladttir borgarfulltri, sem gegndi embtti borgarstjra Reykjavk tp 9 r, virist engar prvat skoanir hafa essu stra og mikla mli - nkvmlega engar. Opinberaist ar a hn hefur sem slk engar skoanir v en talar sfellu um mli t fr lngu reltum forsendum og getur ekki stafrt sig mli rinu 2005. a er me algjrum lkindum a manneskja sem er a gefa kost sr til forystu stjrnmlaflokki hafi enga skoun mlinu fr eigin forsendum, srstaklega v um er a ra manneskju sem hefur leitt borgarmlin og veri forystumaur essa strsta sveitarflags landsins. a er mjg hvimleitt fyrir okkur landsbygginni a sj svona wannabe stjrnmlamenn sem tala frsum og nyraflaumi en geta ekki tala hreint t um mlefni sem skiptir okkur mli, grunnmlefni samgngumlum. Einkum er a slmt ljsi ess a um er a ra stjrnmlamenn sem eru a reyna a gera sig gildandi sem forystumanneskju landsvsu af hlfu stjrnmlaflokks.

En a er svosem ekkert hgt a gera v. Eftir stendur mikilvgi ess a hver og einn tali hreint t um mlin. a hef g n gert. a er sjlfu sr mjg auvelt a tala t um mli fr eigin forsendum, egar um er a ra ml sem snertir mann jafnmiki og etta ml. Samgngulegar tengingar skipta mli hva mig snertir, einkum ljsi ess a g b landsbygginni. g vil geta veri gum tengingum vi hfuborgarsvi og tali a sjlfsagan hlut a geta me ltilli fyrirhfn fari flugvl og komist kjarna mipunktar stjrnsslunnar og fleiri mikilvgra tta me skjtum htti. essum efnum er tala er um flugvllinn leiist mr egar menn eru a tala um etta sem grunn hvort hann s Vatnsmrinni. a er a sjlfu sr aukaatrii a mnu mati. Grunnpunktur af minni hlfu er a hann s hfuborgarsvinu. a er innri kvrun yfirvalda sveitarflaginu hvar hann s tli Reykjavk og svi ar kring a standa undir nafni sem hfuborg og vera fram s mipunktur sem hann hefur veri til fjlda ra.

En allt er etta grundvllur umru um mli heildinni, ess vegna var essi fundur sjlfstismanna borginni um mlefni flugvallarins vikunni mjg mikilvgur. ljsi hans skrifai g essar lnur. Mr er mli mjg skylt og g hef mnar skoanir v og sjlfsagt ml a koma eim skounum til skila. Fyrir mig sem ba noranveru landinu er flugvllur hfuborgarsvinu samgnguleg tenging. eim forsendum g mjg erfitt me a sitja egjandi hj egar heyrast r raddir a taka samgngutengingu og beina henni anna. a er algjrlega einfalt ml af minni hlfu. En megi umran um etta ml blmstra og jkvtt er a hver tji sig og snar skoanir me kvenum htti. a vri gr fyrir stjrnmlamenn sem tla sr stra hluti landsvsu a tj skoanir snar en reyna ekki a egja mli me frasablari eins og dmi sannar vikunni. a er elilegt a menn tali hreint t og segi snar skoanir hika.

Stefn Fririk Stefnsson


Eignarhald fjlmilum og Smanum

Ekki hefur miki fari fyrir umru um skrslu nefndar menntamlarherra um slenska fjlmila sem nveri var ger opinber. a m telja nokku undarlegt ljsi ess a skrslunni er lagt til verulegt inngrip lggjafans slenskan fjlmilamarka. Ef til vill skrist a a nokkru af v a ekki hefur enn veri lagt fram lagafrumvarp grundvelli skrslunnar, auk ess sem verplitsk samstaa rkti nefndinni um r leiir sem lagar eru til.

Nefndin hefur einkum rj yfirlst markmi a leiarljsi tillgum snum a fjlbreytni fjlmilum s trygg, ,,gott val neytenda og a flug upplsingagjf og gagnsi rki. Tillgur nefndarinnar skiptast sj tti

A - Rkistvarpi veri fram flugt almannajnustutvarp.
N egar liggur fyrir Alingi frumvarp um Rkistvarpi sem g tla ekki a fjalla um hr.

B - Settar veri reglur sem tryggi gagnsi eignarhaldi fjlmilum.
g tel a jkvtt skref a settar veri reglur sem tryggi gagnsi eignarhaldi fjlmilum. a er lgmarkskrafa a almenningurr geti vita hverjir eiga fjlmila sem flytja eim frttir svo eir geti meti efni t fr hugsanlegum tengslum eigendanna vi frttaefni.

C - Reglur um leyfisveitingar til rekstrar ljsvakamila veri endurskoaar me a a markmii a agreina lka mila.
Hr gengur nefndin nokku langt a mnu liti ar sem hn leggur til a opinberir ailar urfi a samykkja meirihttar breytingar dagskrrstefnu eirra fjlmila sem hloti hafa opinber leyfi. etta hltur a teljast allstrangt skilyri veri a ofan , og raun takmrkun tjningarfrelsi eirra sem reka ljsvakamila.

D - A eignarhald fjlmilum me tiltekna tbreislu ea hlutdeild markai veri takmarka vi kveinn hmarks eignarhluta.
Nefndin telur a nokku umdeilt a rri samkeppnislaga ngi ekki ein og sr til a ,,sporna vi neikvum hrifum samjppunar og samrs fyrirtkja fjlmilamarkai. Lagt er til a eignarhald veri takmarka vi 25% eignaraild eim fjlmilum sem annahvort rijungur af mannfjlda notfrir sr daglega ea ef markashlutdeild fjlmiilsins fer yfir rijung af heildarupplagi, heildarhlustun ea heildarhorfi hverjum fjlmilamarkai um sig.

essar tillgur eru frbrugnar lgum nr. 48/2004 sem ollu miklum deilum fyrra og voru a lokum felld r gildi, a v leyti a takmrkunin eignarhaldinu er ekki bundin vi fyrirtki sem eru markasrandi rum svium heldur gengur jafnt yfir alla eigendur og er mia vi tbreislu vikomandi fjlmiils.

E - Reglur veri settar sem tryggi auki val neytenda annig a efnisveitur fi agang a lkum dreifiveitum og dreifiveitur fi flutningsrtt fjlbreyttu efni.
stuttu mli er essum reglum tla a sporna gegn hrifum svokallas lrtts eignarhalds. Fjarskiptafyrirtkjum veri gert skylt a dreifa efni fr mismunandi fjlmilum skist vikomandi fjlmilar eftir slkri dreifingu og fjarskiptafyrirtki bji anna bor upp hana. Eins veri settar reglur sem geri mismunandi dreifiveitum (fjarskiptafyrirtkjum) kleift a f til sn a efni sem r kjsa og er anna bor tla til dreifingar um slkar veitur.

F - A mtaar veri reglur um ritsjrnarlegt sjlfsti fjlmilum.
Nefndin telur a slkar reglur vru til bta, v skyni a hindra afskipti eigenda fjlmila af frttaflutningi eirra og sjlfstri dagskrrger. Ekki er lg til srstk lggjf essum efnum en hersla lg a slkar reglur veri mtaar samri vi fjlmilana sjlfa og hagsmunasamtk blaa- og frttamanna. Lagt er til a slkar reglur innifeli skilyri fyrir minningu og brottvikningu einstakra blaa- og frttamanna. g ver a jta a g hef nokkrar efasemdir um gildi slkra reglna. g tel a blaa- og frttamenn muni alltaf hafa vissa tilhneigingu lkt og arar starfsstttir til a knast snum vinnuveitendum og er a fullkomlega elilegt. Einnig tel g a a su veruleg takmrk fyrir v hversu langt rtt er a ganga v a slta tengsl milli eigenda og ritstjrnar fjlmila. Menn setja kannski ft fjlmiil v skyni a ar s rekin kvein ritstjrnarstefna, og er rtt a menn hafi svigrm til a hafa ar flk sem framfylgir eirri stefnu, auvita s sjlfsg krafa eirra sem nta fjlmilana a frttaflutningur eirra s heiarlegur og hlutlgur. Hr skiptir mestu a gagnsi rki um eignarhaldi svo almenningur geti tta sig hugsanlegum hagsmunatengslum..

G - Einfldun stjrnsslu essu svii annig a mlefni fjlmilanna su sem flest verksvii eins og sama stjrnvaldsins.
essi tillaga miar a v a einfalda stjrnsslu um mlefni fjlmila.

Vangaveltur um tillgurnar
a sem mest mun kvea a essum tillgum, veri lg sett grundvelli eirra, eru reglur um eignarhaldi. Sem fyrr segir miast tillgurnar vi a sami aili geti ekki tt meira en 25% fjlmili sem hefur rijungs tbreislu ea markashlutdeild. Hin umdeildu fjlmilalg sem sett voru sasta sumar og felld r gildi nokkrum vikum sar kvu um 5% hmarkseignarhlutdeild fyrirtkja sem vru markasrandi rum svium viskipta fjlmilafyrirtkjum til a geta fengi tvarpsleyfi. var samkvmt lgunum heimilt a veita tvarpsleyfi til fyrirtkja sem anna fyrirtki tti meira en 35% hlut . Einnig var teki fyrir a a fyrirtki sem hefi a meginmarkmii rekstur skyldan fjlmilarekstri fengi tvarpsleyfi auk ess sem sami aili mtti ekki hafa hendi tgfu dagblas og rekstur ljsvakamiils. Tillgur nefndarinnar n ganga lengra a v leyti a n m ENGINN eiga meira en 25% fjlmilafyrirtki sem nr urnefndu rijungsmarki. etta hltur a teljast all yngjandi. Maur sem opnar sjnvarpsst sem verur vinsl neyist til a selja rj fjru hluta hennar hendur annarra egar tbeislan nr tilsettu lgmarki. Slkar reglur hljta a virka letjandi menn a hasla sr vll essum geira, v ef vel gengur er aldrei langt hinn opinbera refsivnd. a athugast a slk regla myndi byrja a sva menn lngu ur en neins konar fkeppnis ea einokunarstaa vri komin upp. Engar skorur eru settar tillgunum vi v a smu fjrir ailarnir geti tt alla einkarekna fjlmila landinu. Svo virist sem aalmarkmii me essum tillgum um eignarhaldi s a tryggja dreifa eignaraild einstakra fjlmilafyrirtkja mean lgin fyrra beindust einkum a v a rjfa tengsl fjlmila vi strfyrirtki sem voru markasrandi rum svium.

Mia vi alla umfjllunina sem var um fjlmilamli fjlmilum fyrra hltur a sta nokkurri furu hve litla umfjllun skrslan fr n. verplitsk stt nefndinni auk ess a ekki er enn komi frumvarp um mli vega eflaust ungt. Einnig kann hluti skringarinnar a vera s a a vill svo til a einkareknir fjlmilar sem flytja frttir eru nokku dreifri eignaraild og v koma mgulegar reglur grundvelli tillagnanna ekki svo kja hart niur eim r gtu komi hart niur fjlmilafyrirtkjum undir rum kringumstum.

Sala Smans
N hyllir loks undir a a Sminn veri seldur. v hljta allir frjlshuga menn a fagna. au skilyri sem eru sett varandi sluna hafa stt nokkurri gagnrni sem g get a mrgu leyti teki undir. Skilyri er a enginn einn aili eignist meira en 45% hlut og almenningi er ekki gefinn kostur kaupum fyrstu atrennu, en eiga mguleika a eignast hlut me v a stofna me sr flag og bja stran hlut fyrirtkinu lkt og n er farvatninu. a m spyrja hvers vegna essi skilyri eru sett. Hvers vegna m ekki selja fyrirtki hstbjanda n ess a hafa essi skilyri um 45% hmark? (Auvita m lka spyrja mti eins og gert hefur veri hvort a eigi yfir hfu a vera markmi einkavingarferli a sem hst ver fist). Og hvers vegna eru sett skilyri sem gera almenningi erfitt fyrir a eignast fyrirtki strax? Hva sem tfrslunni lur er aalatrii a einkaving Smans er handan vi horni. Sast tkst ekki a selja nema 1,3% af fyrirtkinu. Allar lkur eru a betur takist til n. a er vel.

orsteinn Magnsson


Mnudagspsturinn 18. aprl 2005

Jja, formannskjri Samfylkingunni er algleymingi. Pstkosning framundan og landsfundur lok nsta mnaar. Formannsefnin tv, ssur Skarphinsson og Ingibjrg Slrn Gsladttir, hafa tekist a undanfrnum vikum sem og stuningsmenn eirra, einkum undir a sasta. Hefur mislegt frlegt komi fram eim tkum sem e.t.v. hefi ekki heyrzt annars. T.a.m. gagnrndi ssur Baugsveldi harlega fyrir a hygla stjrnmlamnnum og konum sem a hefi mtur . Var vntanlega flestum ljst a ar var einkum skrskota til Ingibjargar Slrnar ssur hafi bori mti v eftir .

Einnig upplsti ssur a stuningsmenn Ingibjargar Samfylkingunni hefu stt a stft a henni vri thluta ruggu ingmannssti fyrir Alingiskosningarnar 2003 Reykjavkurkjrdmi norur. Elilega vildi enginn sitjandi ingmaur Samfylkingarinnar kjrdminu gefa eftir ingsti sitt til Ingibjargar. v fr svo a hn fkk einungis sti near framboslistanum en var engu a sur tnefnd sem forstisrherraefni Samfylkingarinnar. Foringjadrkunin sem fylgdi kjlfari muna san sennilega flestir me strum andlitsmyndum af Ingibjrgu ti um allt svo manni var hjkvmilega hugsa til rurmynda gmlu kommnistarkjunum.

Eins og allir vita fr a san svo a Ingibjrg ni ekki kjri og var aeins varaingmaur a kosningunum loknum. ssur aumkti reyndar Ingibjrgu me v a bja Halldri sgrmssyni forstisrherrastlinn ef Framskn myndai rkisstjrn me Samfylkingunni. etta tilbo hefur n efa kitla Halldr en tilhugsunin um ingmeirihluta upp aeins einn mann hefur sennilega ekki kitla hann eins miki. ssur hafi reyndar stt a stft adraganda kosningabarttunnar a hann og hann einn myndi vera forstisrherraefni Samfylkingarinnar. Anna kmi bara ekki til greina. San kventist s afstaa anda Ragnars Reykss.

Eins og kunnugt er setti Samfylkingin setti sr nokkur markmi fyrir kosningarnar 2003. au voru a fella rkisstjrnina, komast rkisstjrn, koma Ingibjrgu Slrnu ing og gera hana a forstisrherra og a n svoklluum 35% mr fylgi. Reyndar var essi mr upphaflega 40% en var san frur niur 35% egar la tk kosningabarttuna og datt svo niur 30% einhverjum dgum fyrir kjrdag egar skoanakannanir sndu a 35-40% vri ekki raunhft fylgi fyrir Samfylkinguna. Skemmst er auvita fr v a segja a ekkert af essum markmium flokksins nust.

Eftir kosningarnar 2003 var Ingibjrg vgast sagt miklu plitsku tmarmi me enga formlega stu innan Samfylkingarinnar utan a vera varaingmaur. etta tti stuningsmnnum hennar ekki sttanlegt eftir a hn var a segja af sr sem borgarstjri Reykjavkur eftir a hafa sett svi trlegt leikrit ar sem hn hlt virkilega a Vinstri-grnir og Framskn myndu taka v egjandi og hljalaust a hn fri frambo fyrir Samfylkinguna landsmlunum sama tma og hn vri fulltri hra borgarstjrn og sameiginlegur borgarstjri eirra flokka sem mynda R-listann.

Plitsku tmarmi Ingibjargar eftir kosningarnar var san redda me v a ba til srstakt batter kringum hana sem fkk nafni Framtarhpur Samfylkingarinnar og fkk a verk a koma me tillgur a framtarstefnu flokksins. Mrgum ykir ftt gfulegt hafa komi fr eim hpi ann tma sem hann hefur starfa og ..m. ssuri Skarphinssyni. Mtti nefna t.d. hugmyndir Ingibjargar Slrnar um a semja vi Evrpusambandi um a sj um varnir slands sta Bandarkjanna. r hugmyndir uru a engu eftir a fulltri fr varnarmlaskrifstofu sambandsins upplsti a a vri engan veginn stakk bi a sj um varnir landsins.

Annars er n bi a koma v annig fyrir a Ingibjrg komizt loksins ing. Brynds Hlversdttir hefur kvei a segja af sr ingmennsku sumar og taka vi starfi deildarforseta vi lagadeild Viskiptahsklans Bifrst. Reyndar skilst mr a a starf s aeins laust r. etta eru v vgast sagt undarleg skipti. a vill annars svo merkilega til a Brynds er einmitt ingmaur sama kjrdmi ar sem Ingibjrg Slrn er fyrsti varaingmaur.

adraganda formannskjrsins Samfylkingunni var Ingibjrgu einmitt legi hlsi a hn vri ekki aalmaur ingi og a heppilegt vri ef formaur flokksins vri a ekki. etta allt vri v sennilega i mikil tilviljun ef s vri reynd raunin eins og Brynds og Ingibjrg hafa haldi fram. En flk sr n alveg gegnum etta.

Svo kemur bara ljs lok mamnaar hver verur formaur Samfylkingarinnar. Mr er eiginlega nokku sama.

Hjrtur J. Gumundsson


Virulegur forseti

dag er sta til a draga fna a hni. Fr Vigds Finnbogadttir fyrrverandi forseti slands fddist Reykjavk ann 15. aprl 1930 og er v 75 ra. Vigds var forseti sama r og g fddist (1980) og sat v embtti til 1996. a var eim tma sem flk bar viringu fyrir forsetanum snum. Sjlfur man g eftir mr Vatnaskgi sumari 1992, tlf ra gamall, og Vigds Finnbogadttir kom heimskn til okkar drengjanna. Hn grursetti tr me okkur og sndi starfinu Vatnaskgi mikinn huga.

Kjr Vigdsar til forseta vakti heimsathygli enda var hn fyrsta konan heiminum sem var kosinn jhfingi lrislegum kosningum.

,,Hrfandi persnutfrar Vigdsar hafa heilla jarleitoga og almenning um allan heim og htt er a fullyra a enginn slenskur forystumaur hefur n jafnmikilli hylli aljvettvangi.

... a Vigds hafi sigra naumlega forsetakjrinu ri 1980 vann hn sr fljtlega traust og viringu slensku jarinnar.

... snd Vigdsar, glsileiki og fgun gefur til kynna a ar fari kona sem noti hefur alls hins besta lfinu. Svo er alls ekki. vert mti hefur hn gengi gegnum meiri erfileika en margir arir. Ung missti Vigds einkabrur sinn og nokkrum rum sar gekk hn gegnum erfian skilna. mean hn var hjnabandi bar hn ekki gfu til a eignast au brn sem hn ri og sar barist hn hetjulega vi krabbamein ar sem hn hafi sigur. Srsaukinn virist hafa mta persnuleika hennar til frambar v a hvar sem hn kemur geislar af henni samkennd, hlja og hluttekning.
sds Halla Bragadttir um Vigdsi Finnbogadttur bkinni hlutverki leitogans.

Vigds Finnbogadttir sndi leitogahfileika sna hva best eftir a snjflin fllu Savk og Flatreyri fyrir rmlega tu rum.
Hn var mtt til a hugga flk og gefa v von. Flk treysti henni og hn var og er s leitogi sem hljar llum um hjartartur.

A sama skapi var Vgds plitskur forseti. Hn geri sr grein fyrir v a a var ekki hlutverk slenska forsetans a hafa hrif plitk ea taka tt eim. bk sdsar Hllu Bragadttur, hlutverki leitogans segir Vigds um forstisrherra sem hn starfai me: ,, a g vri ekki endilega alltaf sammla eim lt g a ekki uppi, v forsetinn ekki a vera talsmaur neinnar plitskrar stefnu. Og um EES samninginn segir hn: ,,Af minni hlfu var mjg varasamt a neita a skrifa undir samninginn. Me v vri g a lsa yfir stri hendur Alingi og rkisstjrn sem hafi samykkt hann. jaratkvagreislu hefi aldrei veri hgt a greina milli um hva hefi veri kosi, EES-samninginn ea rkisstjrnina.

Vigds hf ekki barttu vgvelli stjrnmlanna eins og vi sem hfum a vali gerum hverjum degi. Hn var yfir a hafin og lof skili.

Vigds Finnbogadttir er einnig ggerasendiherra UNESCO fyrir tunguml heims. Hn hefur lti til sn taka barttunni fyrir v a flk geri sr grein fyrir mikilvgi fjlbreytileika tungumla og hve mikilvgt a er a standa vr um tunguml trmingarhttu.

John Maxwell talar um bk sinni, The 21 Irrefutable laws of leadership, hvernig alvru leitogar taka forystuhlutverk sitt langt umfram ann titil sem eir bera hverju sinni. annig m t.d. sj hvernig Dana heitin prinsessa tti hug og hjrtu heimsins lngu eftir a hn var svipt prinsessutitlinum. Hn hafi meiri hrif me hverjum deginum sem lei. a horfu helmingi fleiri jarafr hennar heldur en brkaup hennar sextn rum ur.

Vi slendingar eigum okkar Dnu prinsessu. Hn heitir Vigds Finnbogadttir. svo a hn hafi lti af starfi forseta slands er hn alltaf Vigds forseti. S forseti sem jin elskai, di og virti.

g ska Vigdsi innilega til hamingju me daginn.

Gsli Freyr Valdrsson


Um ttingu byggar

skipulagsfrum er tala um a borg me battleika upp 150 ba hektara s mjg hagkvm, me flugum mib og hagkvmum almenningssamgngum. Borg me battleika upp um 100 ba hektara s me essa hluti sttanlegum horfum, en borg me kringum 50 battleika s hagkvm vegna llegra samganga, ltt rifalegum (efnahagslega) mib og fleiri jnustumistvum sem draga r mikilvgi mibjarins. slkri bygg er grundvllur fyrir almenningssamgngur allt of ltill til a a standi undir sr, og v t r myndinni a einkaailar reki a, lkt og mguleiki er fyrrnefndum tilfellum me tilheyrandi vinning fyrir ba.

Lesandinn veltir eflaust fyrir sr hvernig staan s hr borg, hann geti sr lklega til a vi sum lgri mrkum essa stuuls. standi er verra en a, v rtt fyrir a reynt hafi veri a fegra niurstuna me v (fugt vi hina stluu afer) a sleppa grnum svum innan borgarmarkana ea ystu marka borgarbyggarinnar er battleikinn Reykjavk (og vntanlega hfuborgarsvinu llu) ekki nema 18 til 26 bar hektara. etta er einungis helmingurinn af v sem tali er mjg slmt stand skipulagsfrum me tilheyrandi hagri og skorti lfvnleika byggar.

Ef a heldur fram sem horfir mun samgngukerfi aldrei geta anna eftirspurn, heldur vaxa borginni til hfus, annig a flestallir kostir ess a ba borg munu endanum algerlega hverfa hr Reykjavk, me tilheyrandi kostnaarauka og endanum jafnvel bafltta og lklegast r landi til borganna sem vi erum a keppa um flk vi, ngrannalndunum. Ef allar hugmyndir (ea jafnvel bara hluti eirra) um mislg gattnamt Kringlumrar- og Miklubraut vera a veruleika erum vi n efa kominn me hsta hlutfall mislgra gattnamta hektara, og lklegast mia vi hfatlu lka, heimi.

a ykir ekki g latna skipulagsfrum a beina allri umfer gegnum mija byggina, frekar tti a beina umferinni kringum byggina, og yrfti v a leggja meiri herslu Sundabraut (sem ni einnig suureftir leiis til Keflavkur) og ofanbyggarveg. Slkur vegur gti einnig jna sem fst ytri mrk byggarinnar svo tennslu byggarinnar (e. urban sprawling) lyki a mestu og borgin fri a byggjast meir inn vi tt til meiri ttleika og annig lfvnlegra, hagkvmara og mannvnlegra samflags, sem hldi fram a vera eftirstt til bsetu t ldina. Ef ekki er gripi til rstafana er htt vi a sland missi sna langmikilvgustu aulind til tlanda sfellt minnkandi heimi, mannauinn. N egar erum vi kominn fyrirsjanlegan vanda varandi hann me sfellt minnkandi fjlskyldustrum og lgri fingartni.

Ef borgin mtai sr slka framtarsn, bygga raun hinu gamla ga tta byggarfyrirkomulagi lkt og vi sjum vesturbnum og ingholtunum sem sfellt er horfi meir til n til dags, kmi auvita ekki til greina a byggja duftkirkjugar einu besta byggingarlandi borgarinnar skjuhl og rstingur algeran fluttning flugvallarins ykist strum. raun er mikil eftirsj af eim skorti haldssemi sem stjrnvld og skipulagsyfirvld hfuborgarsvinu sndu af sr me tilkomu blsins me v a halda sig ekki vi a fyrirkomulag sem var egar byggin einskoraist vi svi innan Hringbrautarinnar. var mia vi a hgt vri a ganga eftir allri jnustu, en eir stair sem n ttu alls ekki ngu gir svo sem Haarstgur, sem nefnd sem voru sem dmi um gamaldagsskipulag er nna eitt eftirsknarverasta svi til bsetu og til mikillar eftirbreytni.

Einnig er randabyggin vesturbnum g fyrirmynd, og er a engin tilviljun a gngustgarnir gegnum essi fallegu hs me grnum bakgrum hafi veri valin vi kvikmyndatku myndbandinu vi nja Eurovisionlagi. essar fyrirmyndir ttu menn a mia vi a nota egar byggt verur flugvallarsvinu, og gera tti ar heilsttt skipulag byggt ttri bygg gamla stlnum. Allt hlfkk um hvort flugvllurinn eigi a vera ea fara, vera a hluta og fara a hluta er sttanlegt og einungis til ess falli a eyileggja tkifri til ess a gera bygg tta og lfvnlega til framtar.

Hskuldur Marselusarson


Mnudagspsturinn 11. aprl 2005

Svo virist sem meirihluti franskra kjsenda s orinn afhuga fyrirhugari stjrnarskr Evrpusambandsins ef marka m sustu skoanakannanir um mli ar landi. Meirihlutinn er enn tpur annig a allt getur gerzt ann eina og hlfa mnu sem eftir er a jaratkvi fari fram um mli Frakklandi. essi staa mla ykir einkum athyglisver ljsi ess a fyrir aeins nokkrum vikum san tti forskot stuningsmanna stjrnarskrrinnar nokku ruggt. En san hefur s stuningur smm saman veri a dragast saman.

Jacques Chirac, Frakklandsforseti, virist v vera a upplifa a sama og forveri hans embtti Franoise Mitterand ri 1992 egar Frakkar greiddu atkvi um Maastricht-sttmla Evrpusambandsins jaratkvi. egar Danir hfu hafna sttmlanum kva Mitterand a sna a Frakkar styddu hann heilshugar og setti mli jaratkvi Frakklandi. Taldi hann sig ekki vera a taka neina httu enda hfu skoanakannanir treka snt a mikill meirihluti Frakka styddi sttmlann. Niurstaan var hins vegar nnur og var sttmlinn samykktur me aeins 51% atkva.

etta ferli hefur reyndar sjaldan tt sr sta eim fu tilfellum sem almenningi aildarrkjum Evrpusambandsins hefur af veri gefinn kostur a segja lit sitt auknum samruna innan ess. .e. a kvei hefur veri a halda jaratkvi um mli vegna ess a skoanakannanir hafi treka snt niurstu knanlega forystumnnum Evrpusambandsins. San hafi bartta stuningsmanna og andstinga samrunans hafizt og niurstaan veri a samrunanum hefur veri hafna.

Nefna mtti t.d. niurstur jaratkvagreislunnar Svj um evruna hausti 2003 sem gott dmi um etta. egar Gran Persson, forstisrherra Sva, kva a leggja a dm snskra kjsenda hvort taka tti upp evruna Svj ea ekki taldi hann sig ekki vera a taka neina httu me v ar sem skoanakannanir hfu treka snt fram a mikill meirihluti Sva styddi a. San fr kosningabarttan gang og niurstaan jaratkvagreislunnar nokkrum mnuum sar var a Svar hfnuu evrunni me afgerandi htti.

Einmitt af essum skum leggur Persson ekki a lta kjsa um fyrirhugaa stjrnarskr Evrpusambandsins Svj eins og evruna. Hfnun henni lka yri vitanlega hrilegt plitskt fall fyrir hann. Helzta opinbera skring Perssons essari kvrun sinni er a mli s einfaldlega of flki fyrir snska kjsendur. Snskir grungar segja Sva klra sr hfinu og spyrja sig hvort mli s eitthva flknara fyrir en ba eirra aildarrkja Evrpusambandsins sem f a kjsa um a.

Einmitt vegna essarar reynslu hafa forystumenn Evrpusambandsins lagt herzlu a reynt vri a tryggja sem styzta kosningabarttur eim aildarrkjum sambandsins ar sem kvei hefur veri a leyfa almenningi a kjsa um mli. Tilgangurinn er a reyna a sj til ess a andstingar fyrirhugarar stjrnarskrr Evrpusambandsins hafi sem allra minnst svigrm til a koma snum sjnarmium framfri. Adragandi jaratkvagreislunnar um mli Spni febrar sl. var ltill sem enginn og sama er t.a.m. a segja um Frakkland.

Anna er hins vegar uppi teningnum Bretlandi ar sem meirihluti eirra sem afstu hafa teki skoanaknnunum eru andvgir stjrnarskr Evrpusambandsins. ar hefur Tony Blair, forstisrherra landsins, kvei a taka sr ngan tma til a reyna a sna taflinu vi og er ekki bist vi jaratkvagreislu um mli ar landi fyrr en einhvern tmann nsta ri haldi Verkamannaflokkurinn vldum landinu ingkosningunum vor. Brezkir haldsmenn hafa hins vegar lofa v a halda jaratkvi fyrr ni eir vldum.

heildina munu eitthva um tu aildarrki Evrpusambandsins halda jaratkvi um fyrirhugaa stjrnarskr sambandsins essu ri ea v nsta og eitt hefur egar gert a, Spnn. ar var stjrnarskrin samykkt me miklum meirihluta, en tttakan ar var mjg drm ea um 44%. Enginn bjst vi ru en a Spnverjar myndu samykkja stjrnarskrna enda far aildarjir Evrpusambandsins eins Evrpusambandssinnaar og Spnverjar. Arar jir sem hyggjast halda jaratkvi um stjrnarskrna eru auk Frakka Bretar, Hollendingar, rar, Danir, Portgalir, Plverjar, Lxemburgarbar, Belgar og hugsanlega Tkkar. nnur rki munu taka afstu til stjrnarskrrinnar gegnum jing sn og hafa egar fjgur eirra gert a, talir, Lithar, Slvenar og Ungverjar.

raun arf aeins eitt aildarrki Evrpusambandsins a hafna stjrnarskrnni til a hn s r sgunni samkvmt reglum sambandsins. Forystumenn ess hafa treka lst v yfir a sj veri til ess a eitt ea fleiri aildarrki hafni stjrnarskrnni muni a ekki stoppa allt ferli. au rki myndu einfaldlega f einhvers konar aukaaild a Evrpusambandinu. etta er lklegt a veri raunin ef Bretar hafna stjrnarskrnni og/ea einhver minni aildarrki sambandsins. Hins vegar eru allir sammla um a anna s um a ra ef Frakkar hafni henni enda ekki bara ein strsta j Evrpusambandsins heldur lka stofnrki.

Hjrtur J. Gumundsson


Jhannes Pll pfi II

Jhannes Pll pfi II, verur jarsunginn Rm dag. Um 200 jarleitogar og stjrnarerindrekar vera vi tfrina og v um a ra einn merkasta atbur seinni tma sgu. Tldu margir a pfi yri jarsettur heimalandi snu, Pllandi, en kardinlarnir hafa kvei a hann muni hvla me rum pfum grafhvelfingu basilikunnar St. Pturskirkju. Mun hann vera lagur til hinstu hvlu ar sem Jhannes pfi XXIII var grafinn vi andlt sitt ri 1963. Lk pfa l vihafnarbrum St. Pturskirkju fjra daga fyrir tfrina. Tplega 3 milljnir manna vottuu pfa viringu sna eim tma. Biu mrg hundru sund manns enn bir miborginni er tekin var s kvrun a loka fyrir r a kvldi mivikudags, enda ljst a aeins takmarkaur fjldi myndi n a kirkjunni. Segir a meira en mrg or um hug flks til pfans og verka hans. Fyrirfram var vita a fjldinn yri mikill sem vildi votta honum viringu, en hann hefur sprengt af sr alla spdma um mgulegar tlur.

Plverjinn Karol Jzef Wojtyla var fyrsti pfinn 455 r sem ekki var tali. Hann fddist 18. ma 1920 smbnum Wadowice Pllandi. Upplifi hann gnir seinni heimsstyrjaldarinnar unglingsrum snum en Plland var hernumi af jverjum ri 1939. skurum snum ur en hann kva a nema gufri og helga sig kristinni tr var hann kraftmikill rttamaur og stundai einkum knattspyrnu og sund og vann til fjlda verlauna unglingsrum sundi. Hann tk vgslu sem prestur eftir nm sitt ri 1946. Hann kenndi sifri vi Jagiellonian-hsklann Krakw og sar kalska hsklann Lublin til fjlda ra. ri 1958 var hann skipaur prestur Krakw og fimm rum seinna, desember 1963, var hann skipaur erkibiskup Krakw. ri 1967 var hann skipaur kardinli af Pli pfa VI og var me v orinn einn af forystumnnum Vatikansins og kalsku kirkjunnar. Var hann v orinn kjrgengur vi pfakjr.

Reyndi fyrst a gst 1978 er Pll pfi lst og eftirmaur hans var kjrinn. Hlaut Albino Luciani kjr og tk sr nafni Jhannes Pll pfi I. Hann lst eins og fyrr segir 33 dgum eftir vgslu sna. Fr pfakjr fram oktber 1978 og tti fyrirfram lklegast a barttan um pfatignina myndi standa milli Giuseppe Siri og Giovanni Benelli. Gekk brsuglega fyrir a n tilskyldum meirihluta. fyrstu umfer vantai Benelli 9 atkvi til a sigra kjrinu. Var r a samstaa nist milli vissra arma trarhreyfingunni um a Wojtyla gfi kost sr og ni hann kjri sem mlamilunarkostur. Var undrun va um heim vi kjr hans, enda var hann ltt ekktur og hafi veri ltt umdeildur strfum snum. Margir nefndu hann manninn fr fjarlga landinu, sem til marks um a a hann gat veri sameiningartkn lkra hluta og gti v teki vi forystunni me ltt umdeildum htti.

Enginn vafi leikur v a Jhannes Pll pfi II hafi veri litrkasti og mest berandi pfi sgu kalsku kirkjunnar og hafi sett einna mest mark sgu embttisins. Aeins tveir stu lengur pfastli en hann: St. Peter og Pius IX. Jhannes Pfi II var litrkur pfi og markai str spor sgu kirkjunnar. Hann fr 104 opinberar heimsknir og heimstti 129 lnd. Samkvmt upplsingum fr Vatkaninu eyddi hann 822 dgum embttisferils sns, ea 2 rum og 3 mnuum, ferir utan Vatkansins. Hann flutti 20.000 rur og vrp og veitti rmlega 1.000 heyrnir Vatkaninu sem 17 milljnir og 800.000 manns sttu. Hann tti fundi me 1.600 stjrnmlaleitogum, ar af 776 jarleitogum. Hann gaf t fleiri yfirlsingar og tilskipanir innan kirkjunnar en ur hefur ekkst og tk alls 482 menn drlingatlu sem er meira en allir forverar hans hfu gert 400 r. a deilir v enginn um hrifamtt essa trarleitoga sem n hefur kvatt. Hva sem segja m um skoanir hans voru hrif hans mikil og enginn vafi leikur a hann var einna merkastur af trarleitogum sgu kalsku kirkjunnar.

Fr v a tilkynnt var um lt pfa laugardagskvld hefur flk um allan heim minnst hans og 27 ra ferils hans embttinu. Er a samdma lit flestra a pfinn hafi veri boberi friar, tull talsmaur friarboskapar og hans framlag skipt skpum er kom a endalokum kommnismans og grimmilegs einris sem predika var nafni hans. Met g mikils forystu hans friarmlum, hans rdd var flug v svii og a leikur enginn vafi v a hann hafi mikil hrif. Heimskn hans til heimalands sns, Pllands, ri 1979, markai sguleg skref og a er ekkert vafaml a hann var tull talsmaur gegn kommnisma heimalandi snu. Fyrir pfakjri 1978 hafi hann veri tull andstingur kommnismans og kjr hans embtti styrkti mjg barttu stjrnarandstuaflanna heimalandi hans. Forysta Jhannesar Pls II pfastli hafi hiklaust hrif vi a berja kommnismann niur A-Evrpu allri a lokum. Enda reyndi KGB a ra hann af dgum ma 1981. Sguleg var ennfremur fer hans til N-rlands 1979. rtt fyrir tk hlt hann fjlmenna timessu Ulster, sem var sguleg.

Enginn vafi er a rtt fyrir farsla setu pfastli var pfinn umdeildur. Fylgismenn hans stahfa a hann hafi tt drjgan tt endalokum kommnismans me barttu sinni fyrir frelsi og mannlegri reisn Pllandi og rum A-Evrpurkjum. Andstingar hans segja a pfi hafi hraki milljnir manna r kalsku kirkjunni me haldssemi. Hann hafi lkt og forverar hans veri andvgur v a konur gegni prestjnustu, hann hafi lagst gegn getnaarvrnum, starsambndum samkynhneigra og v a prestar kvnist. Hann hafi veri gamaldags fulltri og lagst gegn framrun og veri andvgur mikilvgum mannrttindaatrium. Stuningsmenn hans segja a pfi hafi lngum ferli veri kraftmikill mlsvari mannrttinda og stutt "rttar" mannlegar herslur, eins og eir segja. lngum ferli var hann berandi talsmaur grunnmannrttinda: mlfrelsis og andvgur strum, einri og blsthellingum.

Tekur n vi tmabil sem ber nafni Novemdialis, 9 daga formlegt sorgartmabil, sem markast af v a hverjum degi er haldin htarmessa St. Pturskirkju. Eftir a Novemdialis er loki er komi a strsta verkefninu sem fylgir andlti pfa, v a velja formlega eftirmann hans. Kjrmannasamkunda kardinla mun koma saman ann 18. aprl nk. Allir kardnlar, nema eir sem hafa n ttru, geta teki tt kjri ns pfa. Ef marka m frttir erlendra vefmila eru um 120 kardinlar sem standast kjrskilyrin a essu sinni. Alla eirra nema tvo hefur Jhannes Pll II sjlfur skipa til setu ar. Eru v saman komnir ar fulltrar skoana hans og vart a bast vi mikilli stefnubreytingu me eftirmanni hans. Er tali lklegt a val pfa a essu sinni veri jafn sgulegt og hi seinasta. Bi er almennt tali a eftirmaurinn veri maur um ea yfir sjtugt og sitji v skemur embtti og hafi minni sguleg hrif.

rjr aferir eru til a velja njan pfa. fyrsta lagi er s afer sem algengust er: a velja pfa me beinni kosningu. Frambjandi verur a hljta 2/3 allra atkva til a vera kjrinn, ru lagi er hgt a kjsa pfa me upphrpun. eru allir kardnlarnir sammla um hver skuli taka vi sem pfi og kalla nafn hans upphtt. A lokum er hgt a velja pfa me mlamilun. Atkvagreislan fer fram Sixtnsku kapellunni. Eftir a samstaa hefur nst eru atkvaselarnir brenndir. Hvtan reyk leggur upp yfir Pturstorgi til marks um niurstuna - pfi hafi veri kjrinn. S nbreytni verur vali pfa a essu sinni a ekki mun aeins hvtur reykur marka kjr ns pfa, heldur mun bjllum Vatkansins vera hringt til merkis um a kardinlarnir hafi n samstu. Er a til a koma veg fyrir misskilning, enda getur reykurinn hvti virst grr. Hver svo sem valinn verur er ljst a sguleg tindi eru framundan innan kalsku kirkjunnar.

Jhannes Pll II pfi var sannkallaur hrifamaur samt sna og alla framt, bi kristinnar trar og ess embttis sem hann gegndi af trmennsku og mikilli samviskusemi rj ratugi og sndi trlegan styrk srstaklega seinustu rin, er hann barist vi veikindi og sfellt minni rtt til starfa. Hann ri ekki yfir herstyrk ea vopnavaldi en vald hans og hrif var flugra en a allt til samans, hann vann grundvelli trar og var einlgur fulltri ess sem kristin tr byggir . hrif hans vi a tj ann boskap var sterkari en allt mannlegt. Hann var allt til hinstu stundar tull og flugur talsmaur Gus. Hann markai skref sgu mannkyns sem gleymast ekki a mnu mati. Eftirmanns hans bur ekki auvelt verkefni a taka vi embttinu, n egar hann hefur kvatt.

Stefn Fririk Stefnsson


Nsta sa

Okt. 2017
S M M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31        

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband