Leita frttum mbl.is
Embla

Bloggfrslur mnaarins, aprl 2006

Gullkorni sunnudegi

I always remember an epitaph which is in the cemetery at Tombstone, Arizona. It says: Here lies Jack Williams. He done his damnedest. I think that is the greatest epitaph a man can have When he gives everything that is in him to do the job he has before him. That is all you can ask of him and that is what I have tried to do.

Harry S. Truman


Friur Evrpu – II.hluti

Fyrir tveimur dgum skrifai g fyrri hluta langrar greinar sem fjallar um stu friar Evrpu. Vegna lengdar greinarinnar finnst mr heppilegast a hafa hana tveimur hlutum. Eins og fram kemur fyrra hlutanum hafna g eirri tillgu a friur Evrpu s evrpusamrunanum a akka. Margir vilja meina a s samrunarun sem tt hefur sr sta Evrpu hafi stula a frii Evrpu en g vil meina a a liggi arar stur a baki v a friur hefur rkt a mestu lfunni.

fyrri hlutanum nefndi g tv atrii. fyrsta lagi a a Evrpa tti sr einn sameiginlegan vin, Sovtrkin og hugsanlega rs Sovtrkjanna inn Evrpu. ru lagi mikla veru Bandarkjamanna Evrpu. mean bi Bandarkjamenn og Evrpujirnar mynduu bandalag gegn Sovtrkjunum hefu Bandarkjamenn aldrei stt sig vi tk innan Evrpurkjanna.

dag birti g ,,hinar tvr sturnar sem g tel a hafi haldi friinn Evrpu s.l. sextu r.

3. Hlutverk Atlantshafsbandalagsins

framhaldi ess a hafa fjalla um sameiginlegan vin austri og veru flugs herlis Bandarkjamanna Evrpu er nausynlegt a lta hlutverk Atlantshafsbandalagsins (NATO) v a tryggja a friur haldist Evrpu. Atlantshafsbandalagi var fyrst og fremst varnabandalag vesturveldanna gegn gninni austri. Hins vegar undirrituu ll aildarrki bandalagsins sttmlann me a a leiarsljsi a sameinast um varnir rkjanna ef til ess kmi. Skrt kemur fram 5. grein sttmlans a liti er rs eitt rki sambandsins sem rs au ll. [1] Aftur komum vi a v a a jnai ekki hagsmunum nokkurs rkis meginlandi Evrpu a rast anna rki Evrpu. Varnarbandalag sem etta hafi ekki veri mynda ur me eins sterkum htti enda tarandinn orinn annar. Einnig er ekki hgt a lta framhj hlutverki Breta v a tryggja fri Evrpu. Bretar voru ein af stofnrkjum Atlantshafsbandalagsins en komu nokkru sar inn evrpusamrunann.

Ekki telst frekari rf a benda hlutverk Atlantshafsbandalagsins a friarferlinu Evrpu en ljst er a hagsmunir rkjanna, markmi a frii og vera bandarsks herlis Evrpu sameinast undir Atlantshafsbandalaginu.

4. Lri

htt er a fullyra a aukin lrisrun Evrpu a lokinni sari heimsstyrjldinni spilar veigamesta hlutverki friarferlinu lfunni. Eins og minnst var upphafi var Evrpa djpsr eftir tvr styrjaldir stuttum tma. llum var ljst a byggja yri Evrpu upp ntt eftir a niurrif sem styrjaldirnar hefu valdi. Til a etta gti gerst var tvennt sem var a tryggja, fyrsta lagi lri og ru lagi almenna velmegun.

Ekki eru dmi um a sgunni a lrisrki hafi hafi str gegn ru lrisrki. Hitler var einrisherra sem hafi lagt skaland undir sig og nota a vopna- og mannafl sem boi var til a heyja styrjld. Hitler hafi tekist a nta sr a slma efnagahagsstand sem myndaist skalandi eftir fyrri heimsstyrjld. Versalasamingurinn gekk meira og minna t a refsa jverjum og geri a a verkum a efnahagur landsins var mjg llegur og kjr almennings slm.

Evrpurkin geru sr grein fyrir v a til a tryggja stugan fri Evrpu yri a bta kjr almennings. ess vegna var fari t a mynda bandalg um viskipti. Btt kjr almennings myndu leia til minnkandi ngju og koma veg fyrir a menn eins og Hitler nu vldum n einhverju af evrpurkjunum.

A sama skapi eins og ur hefur komi fram var markmii a byggja upp Evrpu. Lri komst flestum rkjum Evrpu [2] og v var Evrpa bygg upp ntt. Markmii var a sama og allir geru sr grein fyrir v a au greiningsefni sem ef til vill kmu upp yru leyst vettvangi stjrnmla en ekki me vopnavaldi. arna lkt og ur gengdu Bandarkin veigamiklu hlutverki. Liti var (rttilega) kommnismann sem gn vi lri og ar me gn vi stugleikann og friinn. Ef vi gefum okkur umrunnar vegna a einhver stjrnmlaleitogi hefi vilja fara str er nstum hgt a tiloka a honum hefi tekist tlunarverk sitt ar sem enginn einn aili hafi slkt vald hendi sr. hlfa ld hafa vld stjrnmlamanna minnka og v a miklu leyti gerlegt a heyja str milli lrisja.

En sem sagt, lri og velfer var og er lykillinn a frii og stugleika. [3] Evrpusamruni spilai strt hlutverk a tryggja velferina en lri kom me breyttum tmum, njum taranda og v frelsi sem jirnar vildu mynda sr.

Og a lokum...

Evrpusamvinna me a a markmii a stula a frii Evrpu er sjlfu sr gfugt markmi sem ekki er hgt a gera lti r. Evrpusamruni var fyrstu rum eftir seinna str mjg auveld ,,sluvara. Evrpubar ru fri meira en nokku anna og me loforinu um fri Evrpu og me hagsld almennings a leiarljsi su menn ekki stu til a setja sig upp mti slku. Hafa ber huga a hugmyndir a samruna voru komnar fram ur en seinna stri byrjai. g tel a r hugmyndir hafi veri viskiptalegs elis, a er a menn vildu ba til marka lkan v sem EFTA san st fyrir.

Hugmyndin a frii hefur ekki alltaf veri leiarsljs evrpusamrunans. Rki Evrpu vildu sj frverslunarsamninga og vissu a slkir samningar myndu opna markai frekar og leia til velmegunar ba rkjanna. Eins og komi hefur hr fram fr hugmyndin um friarferli Evrpu fyrir lti egar la tk rin eftir seinna str. a snir sig best me stofnun EFTA en slkur samningur hefur ekkert a gera me hugmyndir um vopnu tk heldur snst eingngu um viskipti milli rkjanna og niurfellingu hindrana viskiptum. svo a flest EFTA rki su n gengin ESB hefur samningurinn a tknrna gildi a mnu mati a hann sannar a rkin voru a leita eftir meiri viskiptum en ekki frii. Friurinn var fundinn og kominn hfn.

a er einnig mikilvgt a hafa huga a evrpusamruninn og ESB eitt og saman getur ekki komi veg fyrir borgarastyrjld. Fyrir hlfri ld framleiddu rkin a mestu vopn sn sjlf. v var greinilegt a evrpurkin sem teki hfu tt styrjldunum hfu ekki bolmagn til a fara t anna str, fyrir utan a er ekki er vst a nokkur hefi vilja slkt. dag eru vopn hins vegar meira og minna akeypt annig a lti ml er a hefja str. En enn eru a sameiginleg markmi og lri sem heldur friinn Evrpu. Aftur skal minnt a a lrisrki fara samkvmt venjunni ekki str vi hvor ara.

er ekki sanngjrn spurning hvort a tilgangur evrpusamrunans s gengin r gildi. eir sem a honum stu snum tma voru menn sem upplifa hfu tvr hrilegar styrjaldir og ru eins og ur var sagt fri og velmegun. dag hafa ori kynslaskipti. a er engin kommnista ea nasistagn sem stejar a rkjum Evrpu. Reyndar er hryjuverkagnin rkjandi en allar jir heims takast vi hana og er spurning hvort a s bartta s h vettvangi S og me sterkri samvinnu rkja n ess a um samruna s a ra.

Alveg sama hvaa lit menn hafa Evrpusambandinu ea samruna evrpurkja voru og eru hugmyndir a frjlsu markassvi og frii lfunni ess verar a mark s takandi eim. Hins vegar er ekki hgt a fullyra a markmii me samrunaum hafi eingngu veri s a stula a frii.

Hvort a Evrpusambandi s san a starfa eim anda dag er svo efni ara grein.

Gsli Freyr Valdrsson
gislifreyr@simnet.is


[1] http://www.nato.int/docu/other/ic/treaty-ic.htm Teki af opinberri vefsu Atlantshafsbandalagsins.

[2] au sex rki sem mynduu Kol og Stlabandalagi voru ll lrisrki

[3] Stephen M. Walt, One world, many theories.


Friur Evrpu – I.hluti

Er a Evrpusambandinu a akka a friur hefur rkt Evrpu rmlega 60 r ea liggja arar stur a baki. a m vel vera a upprunalegar hugmyndir a evrpusamruna voru meal annars a koma stugum frii Evrpu. En a sama skapi geru rkin sr grein fyrir v a gera yri allt sem mgulegt vri til a rtta vi efnahag evrpurkja en hann var a sjlfsgu illa farinn eftir tvr heimsstyrjaldir.

Markmiin eru sjlfu sr g og gild. Ekki ykir sta hr til a rekja frekar upphaf evrpusamrunans, en er mikilvgt a stikla stru eim skrefum sem stigin voru upphafi samrunans og benda au rk sem notu voru fyrir honum.

En svo a hugmyndin a evrpusamruna hafi veri a miklu leyti a koma veg fyrir frekari tk Evrpu er ekki ar me sagt a sameiningarferli a sem tt hefur sr sta rma hlfa ld hafi haldi friinn. Rtt er a taka inn myndina nokkur atrii sem klrlega ttu mikinn tt v a ekki hafa brotist t vopnu tk milli eirra rkja sem n tilheyra Evrpusambandinu.

a er nausynlegt a gera sr grein fyrir a hr er aeins tt vi au rki sem mynda Evrpusambandi v a tk hafa brotist t Evrpu sari hluta 20. aldar og ber ar hst a nefna tkin Balkanskaga.

En g tel meginsturnar fyrir stugum fri Evrpu sastliin sextu r vera fjrttan. g segi fr tveimur eirra hr en mun gera grein fyrir hinum tveimur sar.

1. Sameiginlegur vinur og sameiginlegir hagsmunir

Um lei og byssurnar hfu klna Evrpu var komi ntt str. etta str var a mestu leyti laust vi vopnu tk en kalt str hafi myndast milli vesturveldanna og Sovtrkjanna. ,,Jrntjald myndaist um Evrpu mija og enginn hafi tkifri a vera hlutlaus essu kalda stri. Margir hafa vilja halda v fram a s spenna sem myndaist milli vesturveldanna og Sovtrkjanna og ttinn um notkun kjarnorkuvopna (sem leitt hefi til gereyingar) hafi haldi friinn allt fram til 1989. [1]

Reyndar er rtt a vekja athygli v a evrpusamruninn tti upp a vissu marki a koma veg fyrir fri innan Evrpu. herslan kalda strs runum var s a strveldin, Bandarkin og Sovtrkin, stu harkalegu vopnakapphlaupi og m v segja a mgulegt str innan Evrpu hafi ekki veri inn myndinni. Til a mynda str milli jverja og Frakka sem ekki voru algeng ldum ur. vinur vesturveldanna var mun austar en meginlandinu alveg eins og vinur vesturvelda er n suri og mi-austurlndum.

Evrpusamruni var jafnvel aukaatrii friarferlinu enda gat Evrpusambandi ekki komi veg fyrir innrs Sovtrkjanna n astoar Bandarkjanna en gat upp a vissu marki komi veg fyrir vopnu tk innan eirra rkja sem a honum stu. essu eru skiptar skoanir. Hr er ekki tt vi slmsk rki held heldur aeins hugmyndafri og hryjuverkastarfssemi sem fgafulli islamistar stunda.

Ekki er hgt a lta fram hj v a eftir strsrunum hfu rkin Vestur-Evrpu sameiginlegra hagsmuna a gta: A byggja sig upp a nju. Friur var sameiginlegur hagsmunur allra rkja og reynslan hafi a miklu leyti kennt mnnum a vopnu tk voru ekki lausnin vandamlum og deilum heldur yri slkt leyst vettvangi stjrnmla og viskipta. a hefi svo sem ekki jna hagsmunum rkjanna a hefja vopnu tk n. Allir lgust eitt vi a sinna sama markmiinu.

2. Vera Bandarkjamanna Evrpu

seinni heimsstyrjldinni komu Bandarkjamenn sr upp allmrgum herstvum Evrpu. Margar essara herstva eru enn starfrktar dag. Bandarkjamenn su ekki stu til a yfirgefa r og fara me li sitt heim. mean Bandarkin styrktu efnahag Evrpu me Marshall astoinni, s heldur engin j stu til a bija um a fara. gnin austri var a sama skapi str sta ess a Bandarkin drgu herli sitt ekki alfari til baka fr Evrpu. Utanrkisstefna Bandarkjanna hefur a miklu leyti snist um a vernda Vestur-Evrpu sast lina hlfa ld.

Eins og ur hefur komi fram sameinuust vesturveldin mti Sovtrkjunum og hernaarmynstur Evrpu fls fyrst og fremst v a geta vari sig frekar en a geta gert innrs inn rki sem krafist hefi bi mikillar vopnaframleislu og fjrmagns. flug hernaarvera Bandarkjamanna hafi miki um friarferli a segja. Rtt er a minnast aftur stareynd a markmii var a byggja upp Evrpu og tku Bandarkjamenn tt v. eir hefu a llum lkindum ekki stt sig vi framhaldandi ea n tk. Nnar verur komi a uppbyggingu Evrpu kaflanum um lri.

Rtt er a taka fram a Bandarkin hafa meira og minna hvatt til kveins samruna Evrpu. Bandarsk yfirvld hafa veri olinm gagnvart evrpurkjum hva samruna varar og gert sr grein fyrir v a vinasamband vi Evrpu er samband sem vert er a halda . Fr sari heimsstyrjld hafa Bandarkin stutt vi baki Evrpu og s hagsmuni sna v a Evrpurki ttu velgengni a fagna. Ef a evrpusamruni er a sem virkar til ess a evrpurki veri sterk og stug sj bandarsk stjrnvld enga stu til a setja sig upp mti v. v betur sem evrpurkjum gengur a fta sig sjlf v minna fjrmagn, tma og vinnu urfa Bandarkjamenn a fjrfesta Evrpu. etta eru hagsmunatengsl sem ganga bar ttir. Evrpa urfti Bandarkjunum a halda til a gra sr sn eftir styrjaldirnar og Bandarkin urftu evrpurkjum a halda til a mta gninni austri. A sama skapi urfa essi smu rki a sameina krafta sna strinu gegn hryjuverkum dag. [3]

Gsli Freyr Valdrsson
gislifreyr@simnet.is


[1] Stephen M. Walt, One world, many theories

[3] A. Daniel Weygandt, Americas stake in project Europe


Mnudagspsturinn 24. aprl 2006

Vi Hildur Edda Einarsdttir, stjrnarmaur Ungum jafnaarmnnum, hfum aeins veri a ra um hugmyndafrilegan grunn ssalismans a undanfrnu kjlfar greinar sem g reit vefriti Hugsjnir.is dgunum undir fyrirsgninni Ssalskur ftboltaleikur . Hildur hefurn tj sig tveimur greinum um mli, n sast fyrir helgi Plitk.is. Ekkert essum greinum hefur hraki a sem g hef sagt mnum greinum um a hverju ssalisminn og vinstrisinnaar stefnur byggist grunninn.vert mtihefurhn einmittstafest a sem mn skrif grundvlluust . .e. a grunnhugsun ssalismans s vallt s a a s ekki ng a flk hafi jfn rttindi heldur eigi hi opinbera a beita sr fyrir v a jafna stu ess me v a taka eignir sumra einstaklinga, ea anna sem eim hefur skotnast me eigin fyrirhfn t.a.m. sti lista prfkjri, af eim n eirra samykkis og afhenda r rum n ess ahinir sarnefndueigi nokkurn rtt til eirra.

g geri mr auvita fullkomlega grein fyrir v a vinstrimenn lta ekki mli me essum augum. Fyrir eim er arna aeins um a ra spurningu um sanngirni og rttlti eins og kom t.a.m. mjg skrt fram mli Hildar. v sambandi tala vinstrimenn gjarnan um svokalla flagslegt rttlti. En hvaa rttlti felst v a neya flk til ess a lta af hndum eigur snar, sem a hefur afla sr me fullkomlega lgmtum htti, og afhenda r san einhverjum rum fyrir milligngu rkisins a vilagri refsingu? Stareyndin er s a skattheimta rkis, sem og annarra opinberra aila, gagnvart egnum ess er ekkert anna en ofbeldi, .e. jfnaur. En eins og g arf auvita ekki a segja Hildi er gjarnan liti svo a hi opinbera, aallega rki, hafi einkartt a beita flk ofbeldi innan yfirrasvis sns. ar me talin er skattheimta. Hr eru vitaskuld ferinni afar einkennilegar hugmyndir um sanngirni og rttti sem eiga rtur snar eirri marxsku hugmyndafri a eignir su jfnaur. Skattheimta er ess utan rauninni ekkert anna en kvein birtingarmynd jntingar eignum flks.

Hins vegar hefur flestum rkjum veri til staar talsver stt gegnum tina um a lagi s a hi opinbera innheimti upp a kvenu marki skatta af egnum snum til a standa straum af kostnai vegna sameiginlegra stofnana vikomandi rkis. Hins vegar greinir menn vgast sagt mjg um hversu mikil s skattheimta (.e. ofbeldi) eigi a vera og hva s rtt a verja eim fjrmunum. annig hafa vinstrimenn lngum veri hlynntir hum skttum almenning, sem renna eigi sameiginlega sji eins og a er gjarnan kalla, mean hgrimenn hafa lagt herzlu a halda slku ofbeldi lgmarki.

sjlfu sr hefi maur haldi a flestir gtu veri sammla um a ofbeldi vri af hinu slma og a skilegt vri a draga r slku eins og hgt vri me gu mti. En a er allajafna ru nr egar vinstrimenn eru annars vegar eins og dmin sanna. Skemmst er a minnast ess hvernig haldi hefur veri mlum vi stjrn Reykjavkurborgar valdat R-listans ar sem heildarlgur borgarba hafa strlega aukizt, anna hvort vegna skattahkkana (ekki szt me v a hkka tsvari upp lglegt hmark fyrsta skipti sgu borgarinnar) ea me v a innleia nja skatta.

Vinstrimenn eru nefnilega upp til hpa haldnir eirri meinloku a hi opinbera geti ekki afla sr tekna nema me skattheimtu (.e. ofbeldi) ef marka m stefnur, herzlur og yfirlsingar eirra gegnum tina. eim virist annig fyrirmuna a skilja a me v a lkka skatta geta tekjur hins opinbera af skttum einmitt aukizt verulega ar sem skattalkkanir virka allajafna sem vtamnsprautur t samflagi og stula a auknum umsvifum. Rki fr annig minni snei af strri kku sta strri sneiar af minni kku ur. Gott dmi um etta er lkkun fyrirtkjaskatta hr landi r 33% ri 1995 18% dag. S lkkun hefur skila rkinu mun meiri tekjum en ur var.

orabk vinstrimanna er jafnvel til orasambandi vannttir tekjustofnar, .e. opinbert f sem stjrnmlamnnum ea embttismnnum hefur ekki tekizt a eya rtt fyrir oftar en ekki mikla hfileika v svii. Vi slkar astur dettur vinstrimnnum allajafna ekki hug a tilefni s til a verja essum fjrmunum til ess a lkka lgur almenning heldur arf ess sta a finna eitthva til a eya eim og oftar en ekki reynist a litlum erfileikum bundi.

nnur meinloka frra vinstrimanna er a telja hgrimenn mti velferarkerfinu. a er mikil fjarsta a halda v fram. Flestir hgrimenn eru hlynntir v a til staar s kvei sameiginlegt ryggisnet sem byggist v grunnsjnarmii a hjlpa flki til a hjlpa sr sjlft og bera sem mesta byrg eigin lfi. Hins vegar eru hgrimenn ekki haldnir eirri rngsni vinstrimanna a telja a velfer flks s eitthva sem aeins geti rifist fami opinberra aila. Hgrimenn telja einfaldlega a ef einkaailar geti sinnt velfer flks jafn vel ea betur en hi opinbera s sjlfsagt og elilegt a s lei s farin. Rtt eins og me flesta ara hluti. etta mega vinstrimenn hins vegar allajafna ekki heyra minnzt .

Eins og g sagi grein minni Hugsjnir.is, og kom ltillega inn hr undan, eru alls kyns vinstrisinnaar srtkar agerir sem tla er a stula a jafnri stu flks gott dmi um grunnhugsun ssalismans, hlutir eins og kynjakvtar, flttulistar og jkv mismunun. Hildur Edda segist sari grein sinni Plitk.is vera hlynnt flttulistum en mti kynjakvtum. Hins vegar nefnir hn enga afstu til sgunnar gagnvart jkvri mismunun. etta rennt er raun einn og sami hluturinn. Reglur um flttulista fyrir prfkjr fela annig t.a.m. sr kynjakvta, .e. a einhver jflagshpur eigi a eiga kvei hlutfall sta vikomandi framboslista vegna kynferis, aldurs ea annars. etta er san nkvmlega a sem jkv mismunun gengur t .

A lokum vegna ngju Hildar me a a g skyldi vekja athygli ummlum hennar um haldsstefnuna og hald.is sem hn lt falla vefsunni Arnds.is ar sem hn kallai etta tvennt m.a. sora. Hildur telur vst a etta hafi veri maklegt af mr a mr skilst vegna ess a ummlin hafi veri athugasemd(comment) vikomandi heimasu og a fyrir viki hafi au af einhverjum stumekkert heimildagildi. Hn viurkennir sari grein sinni Plitk.is a umrdd afstaa hennar til haldsstefnunnar (og vntanlega hald.is lka) s skr og opinber.Einkum v ljsi stir vitanlega furu hvers vegna hn skuli bregast jafn illa vi v a g skyldi vekja mls essari opinberu og skru afstu og velta fyrir mr hver rkin fyrir henni kynnu a vera fyrst eirra var ekki geti.

Hjrtur J. Gumundsson
hjorturg@hi.is


Gullkorni sunnudegi

Any woman who understands the problems of running a home will be nearer to understanding the problems of running a country.

Margaret Thatcher


ssur, stuttbuxnadeildin og lri stjrnarandstunnar

Fyrsti ingmaur Reykjavkurkjrdmis norur fr mikinn heimasu sinni gr, fimmtudaginn 20.april. eir sem anna bor nenna a fylgjast me inginu essa dagana hafa ef til vill teki eftir v a stjrnarandstaan tlar sr a kga ingi me mlfi af v a eim lkar ekki frumvarp stjrnarmeirihlutans um breytingu rekstrarskipulagi Rkistvarpsins.

Allt er etta auvita gert nafni lrisins, enda vita allir sklagengnir menn a lri fjallar um a a a minnihluti ingi a tala eins lengi og hgt er um ekki neitt hvert skipti sem eim lkar ekki frumvrp meirihlutans. a sorglega er a etta hefur tekist hj eim. Rkisstjrnin sndi algjran aumingjaskap me inaarrherrann fararbroddi egar hn ,,samdi vi hina lrislegu stjrnarandstu um afgreislu laganna bara til a binda enda mlfi. Almenningur hefur nefnilega ekkert anna a gera nttunni en a horfa beina tsendingu fr Alingi ar sem ingmenn tala svo klukkutmum skiptir bara til ess eins og tefja ml. J, lengi lifi lri.

En a ssuri. Eins og sagt var hr upphafi fr hann mikinn vegna frumvarpsins um RV. N m ssur a sjlfsgu vera sammla Siguri Kra Kristjnssyni og rum frjlslyndum stjrnmlamnnum sem ekki ahyllast ssalisma og mikil rkisafskipti.

En mr ykja kaldar kvejurnar sem ssur sendir ungu flki pistli snum. Orrtt segir ssur, ,,ri 2003 uru tveir forystumenn r rum stuttbuxnadeildarinnar, eir Birgir rmannsson og Sigurur Kri Kristjnsson, alingismenn fyrir Sjlfstisflokkinn - og hfu slumannatrboi.
Og sar segir hann, ,, Alingi er bent a frumvarpinu s opna nauungarslu RS 2 krafti fjrsveltis rkisstjrnarinnar, og bent a innan tar fjlgi ingmnnum r rum Sjlfstisflokksins sem eru aldir upp anda stuttbuxnadeildarinnar [...] ar sem sala RV eru trarbrg.

Lsir etta kannski vihorfi ssurar til stjrnmlaafskipta ungs flks?

N er Sigurur Kri 32ja ra og Birgir 37 ra. Hvernig ssuri dettur hug a flokka menn sem komnir eru fertugsaldurinn ,,stuttbuxnadeild veit g ekki. Ekki veit g heldur til ess a stjrnmlaskoanir ungs flks Sjlfstisflokknum su trarbrg.

Er a slmt a ungt flk hafi skoanir og leggi sig fram vi a framfylgja eim vettvangi stjrnmlanna, srstaklega inginu? Maur hefi haldi a a vri gott ml ef ungt flk hldi hugsjnir snar og stjrnmlaskoanir egar vettvanginn (ingi) er komi.

Hefur Sigurur Kri (sem er n kjrinn fulltri rtt eins og ssur) minna trverugleika inginu vegna aldurs? Rtt er a benda a bi Sigurur Kri og Birgir eru eldri en varaformaur Samfylkingarinnar.

N Samfylkingin ungt og efnilegt flk ingi. Eru Katrn Jlusdttir, Bjrgvin G., og gst lafur hluti af stuttbuxnalii Samfylkingarinnar? Gefur essi ummli ssurar mr rtt til ess a vitna stuttbuxnadeild Samfylkingarinnar egar fjalla er um Unga Jafnaarmenn?

sannleika sagt er a annig a ssur er ekki vanur a tala svona annig a g geri r fyrir v a hann hafi hlaupi sig. Hinga til hafa arir innan Samfylkingarinnar stunda mlefnaleg ummli um andstinga sna stjrnmlum. Uppnefni, trsnningur og sktkast hefi maur haldi a vri aeins smiju nverandi formanns og svilkonu ssurar. Eg vona a ssur fari ekki a taka formanninn sinn til fyrirmyndar.

Gsli Freyr Valdrsson
gislifreyr@simnet.is


a er ljtt a ljga

bls. 16 Frttablainu ann 10.aprl sastliinn, er afar villandi umfjllun um deilu sraela og Palestnumanna.

g tla ekki a fara yfir ennan Frttablaspistil li fyrir li, enda myndi slkt vera efni heilann bkaflokk. g tla a skoa eina setningu r umrddri grein. Hn hljar svo: ,,sraelar skilgreina Hamas-samtkin sem hryjuverkasamtk, en au hafa lngum unni a v a endurheimta landsvi sem sraelar hafa hernumi.

g tla a byrja v a upplsa Frttablai aeins um samtkin Hamas.

Hamas er stundum lst sem plitskum samtkum, me herskum armi, sem lta sr umhuga um flagslega velfer Palestnumanna, og rtt eirra til heimalands sns. S a rtt, er ori tmabrt fyrir samtkin a breyta sattmla snum. ar er aeins einu sinni minnst eitthva sem vikemur flagslegri velfer, en 36 sinnum 35 greinum sttmlans er tala um heilagt str (jhad). a er greinilegt hvert er hfu markmi Hamas.

28 greinum er fjalla um a a drepa skuli gyinga, og frelsa skuli ,,alla Palestnu Palestna verur v ekki ,,frjls fyrr en srael er ekki lengur til.

San september 2000 hefur Hamas lst yfir byrg 425 hryjuverkarsum breytta borgara og hafa 2453 ltist, ar meal mrg brn sem vita ekki einu sinni hva ori ,,hernm ir.

Samkvmt 13.grein Hamas sttmlans kmi ekki til greina a semja fri vi sraela, rtt fyrir a eir myndu yfirgefa hernumdu svin a fullu, gefa Palestnumnnum Jersalem, og leyfa llum Palestnumnnum sem eru afkomendur eirra sem misstu heimili sn ri 1948 v landsvi sem n tilheyrir srael a ,,sna aftur flytja til srael.

A lokum gefur t.d. 7.grein sttmla Hamas gta innsn hugsunarhtt samtakanna:

Hamas hlakkar til a sj fyrirheit Allah vera a veruleika... a mun ekki vera fyrr en mslmar berjast gegn gyingunum; ar til gyingarnir fela sig fyrir aftan steina og tr sem munum hrpa: mslimi! a er gyingur a fela sig bak vi mig, komdu og dreptu hann.

N spyr g hi gta Frttabla:

Hvers vegna stendur ekki greininni ykkar ,,Hamas samtkin eru hryjuverkasamtk, sta ess a skrifa ,,sraelar skilgreina Hamas samtkin sem hryjuverkasamtk.? Hamas samtkin eru klrlega og n alls vafa hryjuverkasamtk. Me framsetningu ykkar leyfi i eim a njta vafans. Lesandinn gti fengi a tilfinninguna a skilgreining sraela s rng, og sett fram plitskum tilgangi.

Hvers vegna segi i Hamas samtkin berjast fyrir endurheimtingu hernumdu svanna, n ess a segja lesendum ykkar a Hamas samtkin telji a allt landsvi sem sraelar ba s hernumi, og allt sraelsrki tilheyri Palestnu, og a enginn friur komi til greina af eirra hlfu fyrr en sraels rki s ekki lengur til, og allir gyingar svinu fluttir ea dauir?

grein ykkar er a gefi skyn, egar sagt er a Hamas vilji ,,endurheimta landsvi sem sraelar hafa hernumi, a Hamas samtkin vilji einungis last aftur landamri Palestnu eins og au voru dregin ri 1948.

a er ljtt a ljga.

Sindri Gujnsson
sindri79@gmail.com


Mnudagspsturinn 17. aprl 2006

Fyrir nokkru birtist grein vefritinu Hugsjnir.is eftir mig undir fyrirsgninni Ssalskur ftboltaleikur ar sem g dr upp einfalda mynd af v t hva ssalisminn sem hugmyndafri, sem og mis afbrigi hans eins og ssaldemkratisminn, gengi raun og veru t grunninn. Benti g a, sem vi hgrimenn hfum gegnum tina margoft vaki athygli , a egar vinstrimenn tala um jafnrtti eiga eir ekki vi eiginlegt jafnrtti, .e. a allir hafi sama rtt og smu reglur gildi um alla, heldur eitthva sem miklur heldur mtti kalla jafnstu ar sem allir vru svo gott sem smu mealmennskunni. Tk g tv dmi essum efnum, anna af ftboltaleik og hitt af sklaprfi. Orrtt lauk greininni essum orum:

grundvallaratrium er hugmyndin vinlega s a a s ekki ng a flk hafi jfn rttindi heldur eigi hi opinbera a grpa inn , egar sumir einstaklingar hafa fyrir lfinu og n rangri en arir gera a ekki, og jafna stu eirra. gjarnan me einhverjum srtkum agerum eins og a er kalla (t.d. me svokallari jkvri mismunun, kynjakvtum og flttulistum svo dmi su tekin), enda gengur ekki a mati vinstrimanna a flk sem hefur fyrir lfinu, hvort sem a er me v a leggja sig langsklanm ea ru, hafi a betra en eir sem kvea af einhverjum stum a gera a ekki.

Eins og g tti von og tk fram greininni kom hn greinilega vi kauninn msum vinstrimnnum. annig ritai Hildur Edda Einarsdttir t.a.m. grein vefrit Ungra jafnaarmanna, Plitk.is, 15. aprl sl. ar sem hn finnur grein minni flest til forttu. stuttu mli segir hn a ekki sanngjarnt a taka dmi af ftboltaleik ea sklaprfi til a lsa mismunandi rangri einstaklinga eftir v hversu miki eir leggja sig lfinu til a n honum. Hn segir a ekki standi allir jafnftis byrjun eins og essum dmum ar sem sumir su rkir, og hafi af eim skum mikil vld, mean arir su ftkir og hafi engin vld eins og hn orar a. Hn tekur san sjlf m.a. a dmi a etta s eins og a lta blint ftboltali keppa vi li ar sem allir leikmennirnir eru sjandi.

A leggja a jfnu blindu og ftkt er vitaskuld frnlegt. Blinda er eitthva sem allajafna verur ekki sigrast en a sama verur ekki sagt um ftkt, srstaklega ekki slandi alsngtanna dag ar sem ftkt er varla til. a getur hver sem er unni sig upp r ftkt ef hann bara leggur sig eftir v. g leyfi mr raunar a fullyra a flestir eir sem n hafa miklum rangri lfinu hr landi dag, og tekist a ru leyti a koma sr vel fyrir lfinu, hafa ekki gert a vegna ess a eir eiga ea hafa tt rka foreldra heldur fyrst og fremst vegna eigin framtakssemi og dugnaar. Oftar en ekki er eim efnum um a ra flk sem kemur einfaldlega fr afar venjulegum heimilum, venjulegt flk.

g veit ekki hvaa jflagi Hildur heldur a hn bi, svo virist sem hn s fst einhverju 19. aldar samflagi og telji a venjulegt flk eigi enga mguleika a n rangri lfinu a leggi hart a sr nema me rkulegri asto hins opinbera. annig er a almennt s ekki slandi dag eins og flestir vita. a er ess utan sennilega ekkert eins agandi fyrir mannskepnuna og a urfa a hafa fyrir hlutunum. Ekkert sem getur gert manninum eins gott og a n rangri lfinu fyrir eigin dugna og fyrirhfn. En a verur alltaf til flk sem fundast t ara vegna rangurs eirra og telur a a sjlft eigi a f hlutdeild honum s svona og af v bara.

Annars er stareyndin s a hglega m ganga of langt tt til velferar, hvort sem a er fyrir tilstulan hins opinbera ea t.a.m. rkra foreldra. etta er raun alveg sami hluturinn a v leyti a a hefur raun smu hrif a flk sem hlut . Enginn hefur einfaldlega gott af v a f of miki upp hendurnar n ess a urfa a hafa fyrir v sjlfur. Slkt hefur flestum tilfellum aeins mannskemmandi hrif flk. gildir einu hvort um er a ra dekur af hlfu hins opinbera ea af hlfu rkra foreldra. egar velfer fer a hafa au hrif flk a a nennir ekki a hafa fyrir hlutnunum sjlft er einfaldlega eitthva a.

---

ess utan tti mr athyglisvert a Hildur skyldi ekki minnst einu ori au rj dmi sem g tk um svokallaar srtkar agerir sem vinstrimenn margir hverjir eru mjg hrifnir af v skyni a koma meintu jafnrtti, gjarnan milli kvenna og karla. g vi svokallaa jkva mismunun, kynjakvta og flttulista . etta rennt er einmitt alveg lsandi fyrir ssalismann. Einstaklingarnir eiga ekki a n rangri lfinu eigin verleikum heldur eitthvert utanakomandi vald a rtta stu eirra sem taldir eru standa hllum fti.

g er mikill jafnrttissinni og tel sem slkur a kyn ea anna slkt eigi ekki a skipta mli t.d. rningum stur, aeins einstaklingurinn og verleikar hans. a var sjnarmi kvenfrelsishreyfingarinnar upphafi, en seinni t hefur etta breytzt og n skiptir kyn llu mli a mati a mati margra eirra sem ykjast vera jafnrttissinnar.

---

A lokum etta. upphafi greinar sinnar segir Hildur a greinin mn hafi veri frandi og hafi annig m.a. varpa ljsi hugsunarhtt hgrimanna a hennar mati. a er auvita hi bezta ml, en svo virist sem hn hafi alls ekki urft eirri frslu a halda a eigin matiog hafi egar mynda sr mjg afgerandi skoanir eim efnum allavega egar kemur a haldsstefnunni. annig skrifai hn eftirfarandi vefsuna Arnds.is 21. febrar sl.: hald.is er sori, en a er n ekkert skrti mia vi hva haldsstefnan sem slk er mikill sori. Hildur s einmitt srstaka stu til a skrskota til mn sem haldsmannsins Hjartar Gumundssonar, sem sjlfu sr er auvita hi bezta ml og einungis hrs fyrir mna parta. g efast einhvern veginn um a a hafi veri tilgangur Hildar ;)

Ummli hennar eru auvita afskaplega mlefnaleg og samrmi vi a fylgdi nkvmlega enginn rkstuningur. Ekki einu sinni heiarleg tilraun til ess. Hva tli Hildi findist um a ef t.a.m. g skrifai ea segi einhvers staar opinberlega: Plitk.is er sori, en a er n ekkert skrti mia vi hva jafnaarstefnan sem slk er mikill sori.? g er ekki viss um a henni myndi lka a og af mjg skiljanlegum stum ver g a segja. Persnulega myndi g t.d. aldrei lta slkt t r mr. En kannski skiptir llu mli fyrir jafnaarmanninn Hildi hvort um er a ra Jn ea sr. Jn?

Eigandi sunnar, Arnds Anna Gunnarsdttir ritstjri Plitk.is, svarai san Hildi a bragi: Mest kemur mr vart a menn skuli viurkenna opinberlega a vera haldsmenn. mnum huga er a allavega hlfgert fkyri... Svona eins og a eigna sr urli siblindur.is, ea afturhald.is ea lka. Hildur btti san um betur og var ekkert a skafa utan af v: tli essi url su frtekin, siblindur.is og afturhald.is? Annars vru au kjrin til ess a vsa beint ihald.is. Sori.is skilst mr a s lka laust og ekki er a verra uppnefni. arna kemur skrt fram a a sem a baki l hj henni var a uppnefna, eitthva sem mun sennilega seint geta talizt mlefnalegt. Maur veltir v elilega fyrir sr hvort r stllur hafi gert sr grein fyrir v a r vru a ra mlin fyrir opnum tjldum? a verur ekki beint sagt a essar samrur su til marks um mikinn plitskan roska ea bara roska almennt.

Mr, og sjlfsagt fleirum, ykja essi skrif annars mjg frlegt ar sem au veita neitanlega kvena innsn hugsunarhtt eirra Hildar og Arndsar. g vona innilega a hr hafi aeins veri um a raafmrku hliarspor af eirra hlfu og ennfremur dettur mr ekki hug a gefa mr a a um s a ra dmigeran hugsunarhtt slenzkravinstrimanna. En hva sem v lur er bara a sj hvort ummli hinna mjgsvo mlefnalegu jafnaarmanna veri n fjarlg af Arnds.is. Gaman a essu ;)

Hjrtur J. Gumundsson
hjorturg@hi.is


Gullkorni sunnudegi

How do you tell a communist? Well, it's someone who reads Marx and Lenin. And how do you tell an anti-Communist? It's someone who understands Marx and Lenin.

Ronald Reagan


Dav Stefnsson - fstudaginn langa

g kveiki kertum mnum
vi krossins helga tr.
llum slmum snum
hinn seki beygir kn.
g villtist oft af vegi.
g vakti oft og ba.
N hallar helgum degi
Hausaskeljasta.

gegnum mu' og mistur
g mikil undur s.
g s ig koma, Kristur,
me krossins unga tr.
Af enni daggir drjpa,
og dr r augum skn.
klettinn vil g krjpa
og kyssa sporin n.

n braut er yrnum akin,
hver yrnir falskur koss.
g s ig negldan nakinn
sem ning upp kross.
g s ig hddan hanga
Hausaskeljasta.-
ann lausnardaginn langa
var lf itt fullkomna.

g b, uns birtir yfir
og bjarminn roar tind.
Hvert barn, hvert lj, sem lifir,
skal lta krossins mynd.
Hann var og verur kysstur.
Hann vermir kalda sl.
itt lf og kvalir, Kristur,
er krossins gla ml.

ert hinn gi gestur
og Gu meal vor, -
og s er brir bestur,
sem blessar ll n spor
og hvorki silfri safnar
n sver hndum ber,
en llu illu hafnar
og aeins fylgir r.

einn vilt alla styja
og llum sna trygg.
einn vilt alla bija
og llum kenna dygg.
einn vilt alla hvla
og llum veita li.
einn vilt llum skla
og llum gefa gri.

A kofa og konungshllum
kemur einn fer.
grtur yfir llum
og allra syndir ber.
veist er veikir kalla
vin a leia sig.
sr og elskar alla,
allir svki ig.

g fell a ftum num
og fama lfsins tr.
Me innri augum mnum
g undur mikil s.
strir vorsins veldi
og verndar hverja rs.
Fr num stareldi
f allir heimar ljs.

Lji ,, fstudaginn langa" er a finna bkinni Kvejur sem var rija ljabk Davs Stefnssonar og kom t ri 1924.

Ritstjrn hald.is skar lesendum snum gleilegra pska


Nsta sa

Okt. 2017
S M M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31        

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband