Leita frttum mbl.is

Bloggfrslur mnaarins, gst 2006

slenzkir sambandsrkissinnar?

Sennilega tti fum a frttir ef g segi a Evrpusamtkin vildu a sland gengi Evrpusambandi. Hins vegar yri e.t.v. eitthva anna uppi teningnum ef g segi a samtkin vildu a Evrpusambandi raist yfir a a vera a sambandsrki. a vill nefnilega svo til a Evrpusamtkin eru aili a regnhlfarsamtkunum European Movement sem hafa hfustvar snar Brussel, en meginmarkmi eirra samtaka er a stula a v a Evrpusambandi rist yfir a vera sameina evrpskt sambandsrki ("united federal Europe") ef marka m heimasu eirra Europeanmovement.org.

Reyndar skilst mr a skiptar skoanir su essum efnum innan European Movement og a ar skiptist menn einkum tvr fylkingar. Annars vegar sem telja run Evrpusambandsins hafa gengi of langt me samykkt Maastricht-sttmlans ri 1992 og hins vegar sambandsrkissinnana sem vilja sj sambandi rast yfir a vera a sambandsrki sambrilegu vi Bandarkin. En hva sem lur skiptum skounum innan European Movement breytir a ekki v a meginmarkmi samtakanna er alveg skrt.

Hver er afstaan?
Bi ljsi essa, sem og eirrar alvarlegu plitsku krsu sem Evrpusambandi hefur bi vi san Frakkar og Hollendingar hfnuu fyrirhugari stjrnarskr sambandsins byrjun sumars [2005], held g a a vri vel vi hfi a Evrpusamtkin upplstu a hvernig au vilji sj run Evrpusambandsins framtinni. Eru samtkin hlynnt v meginmarkmii European Movement a ra eigi sambandi yfir a vera a einu rki? Ea fylla au ann flokk innan samtakanna sem telja a Evrpusamband, sem vi stndum frammi fyrir dag, vera komi t fyrir skileg mrk? Einnig vri frlegt a vita hvort Evrpusamtkin su v fylgjandi a fyrirhugu stjrnarskr Evrpusambandsins ni fram a ganga? Sem notabene er engan veginn tmabrt a afskrifa, ekki szt ljsi eirrar stareyndar a stofnanir sambandsins eru egar fyrir margt lngu byrjaar a innleia stra hluta stjrnarskrrinnar rtt fyrir a hn hafi ekki enn n fram a ganga hvort sem s verur san raunin ea ekki. a er v alveg eins vst a hn taki gildi fyrr en sar me einhverjum htti og enn ljsara a litlar lkur eru v a au vinnubrg sem notu vera til ess veri lrisleg.

Vaxtarverkir unglings?
Ni stjrnarskr Evrpusambandsins sem slk fram a ganga mun hn klrlega vera hornsteinninn v evrpska strrki sem marga Evrpusambandssinna dreymir um. a arf ekki anna en a lesa upphafskafla hennar til gera sr grein fyrir v hvert stefnt er. Spurningin er bara hvort forystumenn Evrpusamtakanna dreymir sama draum. Formaur samtakanna sagi grein Morgunblainu 28. jn sl. [2005]a lkja mtti eirri plitsku krsu sem Evrpusambandi sti frammi fyrir dag vi vaxtarverki unglings sem vri a breytast fullorna manneskju. Maur spyr sig v neitanlega a v hva sambandi eigi nkvmlega a breytast a mati formannsins? Eitt rki kannski? a er allavega vands a Evrpusambandi geti teki ara stefnu veri miki meiri samruni innan ess en orinn er. Sambandi er dag a.m.k. miklu nr v a vera einhvers konar sambandsrki en nokkurn tmann aljastofnun. Og ni stjrnarskrin fram a ganga er alveg ljst a ar me verur Evrpusambandi ori a rki enda mun tilkoma hennar a a sambandi verur komi me svo a segja ll einkenni rkis samkvmt aljlegum skilgreiningum. Er etta a sem formaur Evrpusamtakanna vi me eirri fullornu manneskju sem hann sr fyrir sr a Evrpusambandi breytist ?

Sambandsrkissinnar
A essu sgu verur a teljast afar lklegt a Evrpusamtkin su eirrar skounar a run Evrpusambandsins hafi gengi of langt. Raunar vera or formanns samtakanna ekki skilin ruvsi en svo a hann telji a run sambandsins s einmitt komin of skammt veg. Spurningin er bara hvernig Evrpusamtkin sji fyrir sr run Evrpusambandsins framtinni eins og ur segir. ljsi ummla formanns samtakanna, sem og veru eirra regnhlfarsamtkum evrpskra sambandsrkissinna, liggur beinast vi a draga lyktun a Evrpusamtkin su samtk eirra slendinga sem vilji sj Evrpusambandi breytast sambandsrki og sland vera hluta af v. g leyfi mr hins vegar a efast strlega um a meirihluti landsmanna s tilbinn a skrifa upp murlegu framtarsn.

Hjrtur J. Gumundsson
hjorturg@hi.is

(Greinin birtist ur Morgunblainu 8. september 2005. v m bta vi a engin svr hafa enn borizt fr Evrpusamtkunum vi eim spurningum sem fram koma greininni.)


Hvers vegna arf a blekkja?

a er svona allajafna ekki til marks um a menn hafi gan mlsta a verja ef eir velja a beita blekkingum til a reyna a f flk sitt band. Srstaklega ef a gerist trekk trekk. g geri fastlega r fyrir v a eir sem styja hugmynd a sland gangi Evrpusambandi vilji meina a eir tali fyrir gum mlsta, .m.t. eir sem stillt hafa sr upp sem srstkum talsmnnum eirra sjnarmia s.s. forystumenn Evrpusamtakanna. En hvers vegna arf a reyna a blekkja flk?

Tkum dmi. ann 4. gst sasta ri hldu Evrpusamtkin fund um reynslu Mltu af aild sinni a Evrpusambandinu. Framsgumaur var maur a nafni dr. Roderick Pace og var hann kynntur til sgunnar auglsingu Evrpusamtakanna sem einn helzti srfringur Mltu samskiptum vi Evrpusambandi og rgjafi maltnesku rkisstjrnarinnar samningunum um aild eirra a v. Auk ess sagi a dr. Pace vri forstumaur Evrpufraseturs Hsklans Mltu. Hann vri me MA gru aljasamskiptum og Evrpufrum fr Bologna Center vi John Hopkins hskla Bandarkjunum og doktorsprf fr Reading hskla Bretlandi. A lokum a hann hafi skrifa tvr bkur um samskipti Mltu vi Evrpusambandi og fjlmargar greinar virt fririt um mis aljaml.

M..o. var augljslega arna ferinni velmenntaur frimaur sem vntanlega vissi hva hann vri a tala um. Ea a var allavega a sem Evrpusamtkin vildu a flk, sem ekki veit betur af einhverjum stum, hldi. Samtkin "gleymdu" nefnilega a greina fr einu atrii varandi feril dr. Pace sem kannski er a mikilvgasta essu sambandi. Svo vill nefnilega til a hann er forseti Evrpusamtakanna Mltu (European Movement Malta) og ar me ekki hlutlausari umfjllun sinni um Evrpuml en kollegi hans hr slandi, Andrs Ptursson. J, ea bara g ef t a er fari. En af einhverjum stum su Evrpusamtkin slenzku enga stu til a upplsa flk um essa plitsku akomu dr. Pace. Hvers vegna ekki?

N kann einhver a segja a etta hafi kannski bara veri einsdmi en svo er alls ekki. a m eiginlega frekar segja a um reglu s a ra en hitt. ann 18. marz sasta ri hldu Evrpusamtkin annan fund me erlendum fyrirlesara. A essu sinni var a tyrkneskur maur a nafni dr. Halk Gnugr sem fjallai um Evrpusambandi og Tyrkland. auglsingu Evrpusamtakanna kom fram a dr. Gnugr vri lgfringur a mennt og a hann hefi doktorsprf fr hsklanum Aix-en-Province Frakklandi Evrpurtti. Hann vri n yfirmaur Aljasamskiptadeildar Hsklans Izmir. Hann hefi um ratugaskei veri einn helsti srfringur Tyrkja samskiptum vi Evrpusambandi og veri rgjafi tyrknesku rkisstjrnarinnar samningum vi sambandi. A lokum sagi a dr. Gnugr vri frbr rumaur og mikill hugamaur um aukin tengsl Tyrklands og Evrpu (.e. Evrpusambandsins).

Ekki arf a koma vart a dr. Gnugr s mikill hugamaur um a auka tengslin milli Tyrklands og Evrpusambandsins ljsi ess a hann er, lkt og urnefndur dr. Roderick Pace, forseti Evrpusamtakanna heimalandi snu (European Movement Turkey). En sem fyrr su Evrpusamtkin hr landi litla stu til a vera a taka a fram a svo vri. Hvers vegna ekki?

etta er san fullkomnu samrmi vi a egar msir forystumenn slenzkra Evrpusambandssinna koma fjlmila undir v yfirskini a eir su einungis a nlgast mlin t fr frilegum forsendum egar eir eru raun meira ea minna a reka rur fyrir Evrpusambandsaild. annig er treyst a flk, sem nennir ekki sjlft a setja sig af einhverju ri inn Evrpumlin, lti svo a essi ea hinn stjrnmlafringurinn hljti a vera hlutlaus og vel a sr um mlin fyrst hann er titlaur sem frimaur fjlmilum.

Og fram. ann 14. desember 2004 birtist frtt heimasu Evrpusamtakanna ar sem v var haldi fram a a vri orum ofauki a Evrpusambandi vri reglugerabkn (sem er merkilegt sjnarmi egar jafnvel forystumenn sambandsins sj sr ekki lengur frt a neita eirri stareynd). etta byggu samtkin brezkri rannskn sem sg var hafa veri ger af sjlfstri rannsknarstofnun. egar mli var kanna kom ljs a essi svokallaa "sjlfsta rannsknarstofnun" var Evrpusamtkin Bretlandi (European Movement UK).

N, 80% vitleysan er enn eitt dmi. Hvernig datt mnnum eins og Eirki Bergmanni Einarssyni og Baldri rhallssyni a hug a halda v fram a vi vrum a taka upp um 80% af lagagerum Evrpusambandsins gegnum EES-samninginn egar essir menn eiga a heita srstaklega menntair Evrpufrum? Svo egar upplst var af skrifstofu EFTA Brussel a etta vru aeins 6,5% voru fyrstu vibrgin a segja a etta vri eitthva sem Halldr sgrmsson hefi haldi fram. Allt honum a kenna. Hvers vegna knnuu essir menn ekki mlin betur eins og frimenn eiga a gera sta ess a ta upp einhverja frnlega fullyringu eftir stjrnmlamanni? Kannski vegna ess a fullyringin hentai eirra eigin plitsku skounum og eir vonuu a enginn myndi sj stu til a kanna hi rtta mlinu?

Og svona mtti halda lengi fram. T.d. bulli um a EES-samningurinn vri a veikjast aldrei hafi veri hgt a sna fram a svo vri. v hldu bi Evrpusambandssinnair stjrnmlamenn og frimenn fram jfnum hndum um rabil. Fir hafa sennilega haldi essu meira fram en n fyrrverandi formaur Framsknarflokksins, Halldr sgrmsson. En etta heyrir maur nori varla lengur v essir ailar hafa aldrei geta tilgreint nein veikleikamerki samningnum rtt fyrir margtrekaar skir um a. Framsknarflokkurinn lyktai meira a segja flokksingi snu dgunum a samningurinn hentai slendingum vel og a ekkert benti til annars en a svo yri fram. Um lei og flokkurinn var laus vi Halldr.

Svo aftur s spurt: Ef Evrpusambandssinnar telja sig hafa gan mlsta a verja, hvers vegna essar blekkingar?

Hjrtur J. Gumundsson
hjorturg@hi.is


Spennandi kosningar framundan

Komandikosningar gtu ori mjg spennandi. a verur frlegt a fylgjast me hvernig fylgi stjrnmlaflokkanna mun rast eftir v sem nr dregur kosningunum. Framskn teflir fram njum formanni sem eftir a sna hva honum br - ea br ekki. a eftir a koma ljs hvort n forysta flokksins eftir a hfa frekar til kjsenda en s gamla. Hva sem ru lur verur allavega seint sagt a Halldr sgrmsson hafi haft mikinn kjrokka annig allt er mgulegt ekki nema fyrir aa honum hafi veri skiptt. Svo verur j alltaf a gera r fyrir eim mguleika a Framskn taki gan endasprett rtt fyrir kosningar eins og gjarnan hefur veri raunin.

Samfylkingin hefur n njum lgum fylgi samkvmt skoanaknnun Gallups sem birt var fstudaginn og er n aeins 22% fylgi. a arf a fara aftur aprl 2002 til a finna jafn slaka tkomu hj flokknum knnunum fyrirtkisins. a var greinilega hrilegt axarskaft hj samfylkingarflki a skipta ssuri Skarphinssyni t fyrir Ingibjrgu Slrnu. Ingibjrg tti a auka strlega fylgi Samfylkingarinnar, en hefur ess sta sennilega skaa flokkinn meira en nokkur annar. Allt getur vitanlega enn gerzt eim efnum eins og ru en a ber a hafa huga a Samfylkingin hefur haft tilhneigingu til a hega sr hlisttt og Sjlfstisflokkurinn, .e. a f nokku minna kosningum en skoanaknnunum.

Sjlfstisflokkurinn hefur n veri me fylgi um og yfir 40% san september sasta ri. Mest hefur fylgi fari 44% en gjarnan veri 42-43%. a verur frlegt a sj hvort essi run helst fram fram a kosningum og vona g svo sannarlega a s veri raunin.

Vinstri-grnir hafa tilhneigingu til a toppa vitlausum tmum skoanaknnunum. Mlast gjarnan me miki fylgi miju kjrtmabili ea allt ar til kosningabarttan fer gang og enda svo feinum prsentum. A mnu mati eiga Vinstri-grnir og Samfylkingin viandst vandaml a stra. Vinstri-grnir hafa nokku skra stefnu flestum svium (allavega mia vi Samfylkinguna) og eir hafa smuleiis gtan leitoga. Samfylkinguna skortir hins vegar bi. Stefnan er t og suur, ef hn er einhver, og leitogaskorturinn er vgast sagt tilfinnanlegur sem og vivarandi.

Vandi Vinstri-grnna er a stefna eirra er flestum tilfellum jaarstefna sem gera m r fyrir a hfi nr eingngu til rngs hps vinstri vng stjrnmlanna. Stefna eirra mun sennilega seint hfa til fjldans nema kannski ef allt fri bkstaflega norur og niur efnahagsmlum og helmingur jarinnar yri atvinnulaus ea eitthva vumlkt. Lkt og gerist zkalandi byrjun fjra ratugar sustu aldar. Vi einhverjar slkar astur n fgafullar jaarstefnur helzt rangri. a veltur vitaskuld allt vinstri-grnum hvernig eir halda mlum hvernig fylgi eirra rast nstu mnuum.

g spi v annars a lokum Frjlslyndi flokkurinn ni inn mesta lagi tveimur mnnum og jafnvel bara einum - ef einhverjum. a er vissulega full snemmt a segja miki til um a essari stundu. Helzti dragbtur flokksins er a mnu mati s a hann hefur alls enga srstu og er enn a reyna a festa sig sessi slenzkum stjrnmlum. Hver er t.d. munurinn frjlslyndum og Samfylkingunni? Nkvmlega! Hinn helzti dragbturinn er aftur bezti vinur haldsins, Magns r Hafsteinsson.

etta verur n efa frlegur vetur og frlegar kosningar nsta vor. g hlakka til!

Hjrtur J. Gumundsson
hjorturg@hi.is


Mnudagspsturinn 21. gst 2006

Ofbeldisfull mtmli nokkurra andstinga Krahnjkavirkjunar undanfarna daga fr mann til a velta fyrir sr hvernig fmennur hpur fgamanna getur komi ori mun strri hp hfsamra einstaklinga. g er viss um a flestir slenzkir umhverfisverndarsinnar geta engan veginn fallizt r ofbeldisfullu aferir sem fgamennirnir fyrir austan beita essa dagana. Ekki kannski szt vegna ess a a er gefi ml a margir muni lta ofbeldismennina sem dmigera umhverfisverndarsinna og andstinga Krahnjkavirkjunar sem eir eru alls ekki a mnu mati - ea a vona g allavega ekki me eirra eigin hagsmuni fyrst og fremst huga.

Stareyndin er einfaldlega s a fgar skila aldrei neinu. a er sama hvaa ml er annars vegar v sambandi. Ofbeldismennirnir fyrir austan munu ekki n neinum rangri me agerum snum rum en a skemma enn frekar mynd sem umhverfisverndarsinnar hafa hr landi. essi ofbeldisverk hfa n efa ekki nema bezta falli til rngs hps vinstrivngnum sem tilbinn er a samykkja slka fga og skemmdarverk - og egar hefur veri sannfrur.

a vantar ekki a fir forystumenn slenzkra vinstrimanna stgi fram svii og mtmli v sem eir kalla afr a tjningarfrelsi ofbeldismannanna. Bi vinstri-grnir og Samfylkingin su stu til a lykta srstaklega veru. Samfylkingin s sr vitaskuld ekki anna frt en a fylgja kjlfar vinstri-grnna eim efnum, enda hefur forysta Samfylkingarinnar teki ann pl hina undir a sasta a lta vinstri-grna sem sinn hfu andsting og samkeppnisaila.

Stefn Plsson, arftaki titilsins mtmlandi slands, var spurur a v Blainu sl. fstudag hvort hann teldi virkjanaframkvmdir ntt hernm (egar herinn verur farinn urfa herstvaandstingar vitaskuld a finna sr ntt hugaml). Stefn svarai: "g tla n ekkert a segja um a, en a hltur a vera hyggjuefni fyrir alla sem taka tt plitskri barttu egar veri er a brjta rtti flks til a mtmla og funda."

a er nefnilega a. Hvorki Stefn, flagar hans Vinstrihreyfingunni - grnu framboi n Samfylkingin hafa hins vegar hyggjur af rtti flks til a sinna atvinnu sinni frii ea rtti flks til a urfa ekki a ola a a eignir eirra su skemmdar ea slegi s upp tjaldbum eim n ess a f til ess leyfi fyrst. Vinstrimenn hafa a vsu aldrei veri miklir hugamenn um eignarrttinn minnugir ora gufur sns, Karls Marx, um a eign s jfnaur.

Stareyndin er einfaldlega s a a er enginn a banna einum ea neinum a mtmla ef a er gert frisamlegan htt og samrmi vi leikreglur lrisins. En um lei og fari er t brautir ofbeldis og skemmdarverka eru menn komnir langt yfir striki og a er ekki hgt a fallast vinstri-grnir og Samfylkingin telji a vera gu lagi.

a er einfaldlega ekki hgt a fallast a a ekkert s gert v kvei einhverjir ailar a vkja til hliar lrislegum leikreglum vegna ess a eir telji sig ekki n ngilegum rangri me v a fylgja eim og velji ess sta a beita ofbeldi og skemmdarverkum. Ef menn fara t fyrir striki vera eir einfaldlega a taka afleiingum gera sinna sama hva slenzkir vinstrimenn segja.

En vinstrimenn hafa a vsu heldur aldrei veri neinir srstakir hugamenn um a flk beri byrg eigin lfi og gerum...

Hjrtur J. Gumundsson
hjorturg@hi.is


Gullkorni sunnudegi

"Abortion is advocated only by persons who have themselves been born."

Ronald Reagan


Virka mtmli?

N eru margir eirri skoun a grasrtarhreyfingar og mtmlisu hluti af almennri stjrnmlatttku manna. essi atrii kunna ef til vill a vera hefbundin stjrnmlatttaka en tttaka er hn engu a sur.

g tel a mtmli virki best ar sem ekki eru lrisrki ea ,,frjls rki. a kann ef til vill a hljma versagnarkennt ar sem flest mtmli lrisrkjum eru kf niur me vopnavaldi. Hins vegar tel g a ef mtmlendurnir eru ngu rautseigir ni eir rangri.

Frakkar urftu a berjast me bli fyrir lri ri 1789, Bandarkjamenn smuleiis nokkrum rum ur. ar var flk a berjast fyrir rttinum til a f anna bor a mtmla, a er a segja, lri, skoana- og tjningafrelsi. Anna gott dmi er rttindabartta blkkumanna Bandarkjunum. svo a Bandarkin hafi essum tma veri lrisrki voru annmarkar lrinu og v takmrk sett. Flestir myndu vera sammla um a takmrkun blkkumanna a sama lferni og annarra hafi veri mannrttindabrot og str brotalm lrinu.

En a mtmlum frjlsum vestrnum rkjum. au mtmli eru oftast nr, fullyri g, skipulg af anna hvort srhagsmuna hpum ea stjrnarandstu vikomandi landa.

Tkum bara sland sem dmi. Hver eru helstu mtmlin og hverjir standa fyrir eim? Verkalsflg og AS, stjrnarandstuflokkarnir, ryrkjabandalag slands, Flag eldri borgara, Samtk herstvarandstinga og svo framvegis. N m ekki skilja a sem svo a hr s gert lti r mtmlum og hva fyrrnefndum flgum, langt v fr. g er aeins a benda a a a er ekki veri a berjast fyrir ,,nausynlegum umbtum mannrttindum ea lri. a getur ekki hvaa flag sem er sagt a sinn mlstaur s spurning um mannrttindi. g get ekki samykkt a a bttari launakjr su mannrttindi. au eru einfaldlega samningsatrii milli ess sem greiir og ess sem iggur launin.

a er n ekki hgt anna, egar anna bor er tala um mtmli, a velta fyrir sr vitleysisganginum Austurlandi essa dagana. Helsta markmi eirra sem telja sig vera a mtmla einhverju er a ,,vekja athygli mlsta snum. a gera eir me v a rast inn skrifstofur fyrirtkja og halda flki ar gslingu (skilja svo reyndar ekkert v a starfsmenn skuli reyna a henda eim t), rast inn loku vinnusvi ar sem strangar ryggiskrfur eru vi li, tefja vinnu og valda fjrhagslegur tjni.

Slk httsemi er auvita me llu frnleg og sttanleg. Hn gefur mtmlum slmt or og er komin langt t fyrir a sem kallast venjuleg mtmli. Hegun essa hps mun engann rangur bera. N hafa menn a sjlfsgu rtt a hafa skoanir, hvort sem r eru a vera me ea mti virkjunarframkvmdum, en kvrunin hefur veri tekin fullvalda rki me lrislega kjrna stjrn a fara t essar framkvmdir og r vera ekki stvaar a hpur manna sem hafa greinilega ekkert anna a gera me lf sitt eyi sumrinu tjaldi og framkvmi skemmdarverk.

Gsli Freyr Valdrsson


Um ofurlaun og samflagslega byrg

Tekjur, bi har og lgar, hafa veri miki umrunni sustu daga. Umran er a mestu leyti ann veg a hr landi s hpur manna me allt of har tekjur og oftar en ekki er tala um a r su ,,r takt vi raunveruleikann eins og allir su me hreinu hver raunveruleikinn s essum mlum. Meira a segja Morgunblai tekur undir essar raddir leiara snum dag ar sem teki er undir sjnarmi varaforseta AS um a gamla daga hafi hlaunamenn unni sveittir fyrir launun snum lkt v sem n gerist. Teki er ar dmi af eim merka manni, orvaldi Sld og Fisk.

a er tvennt sem hr er vert a fjalla um tengt essu. fyrsta lagi er auvita s frnlegi siur a slandi f allir a skoa lagningarskrr nungans og ru lagi umran um essi laun sem oftast er lgu plani. N vil g taka fram a mr finnst 22 milljnir mnaarlaun mjg mikill peningur (eins og llum rum) en slkar upphir eru lklega einsdmi um tekjur manna hr landi.

Birting lagningarsela

a hefur einnig miki veri fjalla um birtingu lagninarsela. Aeins einn alingismaur, Sigurur Kri Kristjnsson, hefur beitt sr af einhverju viti fyrir v a slkri birtingu veri htt. Birting eirra er oftast vr me kjafti og klm me alls kyns vitleysis rkum. Meal annars v a etta auki gegnsi landinu, sni tlur um launamun kynjanna og svo frv. Sigurur Kri bendir einnig rttilega a forsendur slkra birtinga (sem settar voru lg ri 1921) eru lngu brostnar eftir a kruheimild einstaklinga til skattstjra voru afnumdar ri 1962.

Birting lagningarskranna hefur ekkert me gegnsi a gera. r eru bara til ess valdar a fullngja hnsni flki og gera a oft a verkum a flk verur fyrir akasti eftir slka birtingu, vegna of ha launa ea of lga ef einhver telur svo vera. Fyrir utan a er vert a hafa huga a um 10-15% allra skattgreienda bija um einhvers konar leirttingu lagningarselum snum annig a upplsingarnar sem arna eru birtar eru auvita ekki allar rttar. Tmariti Frjls Verslun birtir slkar upplsingar af gravoninni einni saman en tekur ekkert tillit til annara tta.

Morgunblai og rkisafskipti

En a ofurlaunum. Eins og fyrr sagi gerir flk miki ml r eim upplsingum sem koma fram fjlmilum eftir a lagningarskrr hafa veri birtar. Einhverra hluta vegna urfa stjrnarmenn fyrirtkja a verja stefnu sna a vilja greia stjrnendum snum har tekjur. Verkalsforingjar og jafnvel stjrnmlamenn hoppa h sna af hneykslun og reii yfir essum frttum. Allt einu er a ori silegt a fyrirtki einkarekstri borgi har tekjur.

Eins og fyrr hefur komi fram tekur Morgunblai undir raddir verkalshreyfingarinnar essum mlum. leiara blasins dag segir skort gagnrni essar tekjur, ,,Verkalshreyfingin hefur aga unnu hlji. Stjrnmlaflokkar, sem kenna sig vi jafnaarmennsku, hafa aga unnu hlji. Og me v a segja a er ekki gert lti r byrg eirra, sem hafa me athfnum og athafnaleysi gert strfyrirtkjum kleift a fara snu fram, en a eru a sjlfsgu nverandi stjrnarflokkar, Sjlfstisflokkur og Framsknarflokkur.

Og sar segir leiarinn, ,,N verur frlegt a sj hver vibrgin vera. Verkalshreyfingin hefur bolmagn til ess a taka etta ml upp. Rkisstjrninni ber skylda til a taka etta upp og hfubyrgin a koma bndum essa run liggur hj Alingi.
Hafa essir ailar kjark og dug til a taka til hendi? a kemur ljs en eir hinir smu mttu gjarnan minnast ess, a a eru kosningar til ings vor.

ar hfum vi a, Morgunblai er orinn strsti talsmaur rkisafskipta slandi. Morgunblai vill a rkisstjrnin og Alingi setji lg sem ,,koma bndum essa run. Hvernig lg vill Morgunblai sj? Alingi a setja lg sem banna fjrmlafyrirtkjum a greia meira en X mikla upph mnui? rki a setja lg sem taka tekjur af essum mnnum? Hva yri rttlt upph, er Morgunblai me einhverja srstaka tlu huga? Eru 5 milljnir skrra en 20 milljnir? Og ef svo er, hverju byggist a? Hefur Morgunblai samvinnu vi Verkalshreyfingarnar hugsa sr upp srstaka tlu fyrir sem reka ea stjrna fyrirtkjum.? slkt a n bara yfir fjrmlafyrirtki ea ll fyrirtki?

Og anna. Hva meinar Morgunblai me v a verkalshreyfingin hafi ,,bolmagn til ess a taka etta ml upp. Er verkalshreyfingin slandi ekki bin a gera ngu mikinn skaa n egar? eim hefur tekist a koma veg fyrir skattalkkanir alla launega me frekju og yfirgangi og htun um ofbeldi. verkalshreyfingin lka a stjrna essu? verkalshreyfingin a hafa ,,bolmagn til a geta teki upp hvaa ml sem er, hvenr sem er og n snu fram, bara ef a er ngu plitskt?

Ummli verkalsforingja

Nei, umran um essi ml er villigtum. Hinn mti og annars gti maur, Kristjn Gunnarsson formaur Starfsgreinasambands slands, blindast af kratanum (Kristjn var framboi fyrir Aluflokkinn egar g var a alast upp Keflavk) sjlfum sr egar hann tjir sig Morgunblainu dag. Hann segir, ,,g kalla eftir samflagslegri byrg KB-banka. Hvernig tli samningarnir vi rstingaflki bankanum su? Eru smu gildin gangi egar a er sami vi a flk eins og ofurforstjrana?
N spyr g Kristjn, hversu bttari er rstingakonan KB-banka (sem g vona a hafi smileg laun) af v a laun forstjrans veri lkku? Grir hn eitthva v? nnur spurning er, ber hn jafn mikla byrg rekstri fyrirtkisins eins og ,,ofurforstjrinn? Ef a hann stendur sig ekki starfi hefur hn lklega ekkert starf. Gleymum v ekki.

Ptur Sigursson formaur Verkalsflags Vestfjara ltur hafa eftir sr or anda Marx Morgunblainu, ,,a er greinilegt a vi erum ekki a ba til jflag jafnaar me essari run. Bddu vi, a er bi a reyna a ba til jflag jafnaar, a var reynt Sovtrkjunum slugu og tkst n ekki betur en svo a um 50 milljnir manna du r hungri. Enn eru austantjaldsrkin a reyna a rfa sig upp r hrifum kommnistmans og eiga enn langt land. Ptur heldur san fram og gagnrnir stefnu stjrnvalda um a hafa lga skatta fyrirtkjum, gagnrnir almenningshlutaflg eins og au leggja sig me eim orum a allt einu tti ,,almginn ekki neitt.
vri gaman a bija Ptur a rifja upp fjrhagslegt stand jarinnar fyrir 1991. Vill hann kannski fara aftur til ess tma. Telur hann a fyrirtki eins og bankarnir, Sminn og fleiri su betur farin hndum hins opinbera en einkaaila.

En allir essi verkalsleitogar me Morgunblai hika ekki vi a nota essi fleygu or, ,,etta er r takt vi samflagi ea ,,r llu samhengi. Hver gefur eim rtt til ess a skilgreina hvernig samflagi a virka? g spyr aftur, hversu bttari vri samflagi ef launin yru minnku menn sem hafa fyrrnefndar tlur tekjur? Vi vitum ll a a er ekki hgt a jafna t ll laun annig a allir su me jafn miki. Slkt fyrirkomulag virkar ekki. a er auvelt a standa fyrir utan og gagnrna. a er auvita alveg rtt a slkar tlur valda ra samflaginu. En er a ekki bara af v a hlutirnir eru a breytast mjg hratt. Tekjur Thors fjlskyldunnar ollu lka ra snum tma. a eru alltaf til eir sem fundast og skammast yfir velgengni annara. sta ess a hoppa vagninn taka eir tt neikvninni.

a tti hver a lta eigin barm og fara vel me a sem hann hefur. a skaar engann a rfir menn hafi einhverjar ofurtekjur (ef menn vilja annig a ori komast) ef a almennt rkir hagsld landinu. Kannski vill Morgunblai koma nverandi stjrnmlaflokkum fr og taka upp ssalskt kerfi? Kannski vill blai stva hagsld sem hefur veri slandi s.l. r? Stjrnarmenn strfyrirtkja eiga ekki a urfa a verja launagreislur til stjrnenda fyrirtkjanna. Hluthafar geta ,,kosi me agerum, s.s. selt hlutabrf sn eim ea teki viskipt sn anna. Morgunblai tti ekki a kalla rkisafskipti. a er ng af eim fyrir.

A lokum, af hverju spuri Morgunblai forsvarsmenn verkalshreyfinganna ekki um margfld laun sn mia vi launega sem eir semja fyrir? Hva tli rttlti a? Er a takt vi ,,samflagi?

Gsli Freyr Valdrsson

Styttri tgfa af greininni birtist Morgunblainu 10.gst 2006.


Grugu geiturnar

Evrpubar eiga sr gu. Hann heitir ,,hi opinbera". Rki og br sinna okkur fr vggu til grafar. Vi skjum opinbera skla, leggjumst inn sjkrahs rkisins, iggjum atvinnuleysisbtur, vaxtabtur, barnabtur og hva a n heitir allt saman. Vi treystum v a stjrnvld hjlpi eim sem minna mega sn, sji um runarasto, fylgist me hlnun jarar, segi okkur veurfrttir, kenni brnum okkar hljfri og tvegi okkur atvinnu (gefu mr lver), sji um fjrveitingar til menninga, lista, rtta og tmstunda og g veit ekki hva.

g held a ein af mrgum afleiingum essarar tilbeislu okkar ,,stra brur" s s a margir geri lti til a hjlpa t.d ftkum, sjkum og rum slkum. Af hverju segi g a? J, a er innprennta okkur fr blautu barnsbeini a eir sem minna megi sn, ea urfi einhverskonar asto a halda, eigi a vera sinnt af ,,hinu opinbera". ,,Rki" a hjlpa eim. Afleiingin er s a einstaklingum finnst a frekar en ella vera vandaml einhvers annars en eirra sjlfra a astoa.

essari kenningu minni til stunings bendi g hr stareynd a almenningur Bandarkjunum, ar sem rki hefur teki a sr miklu frri ,,velferarverkefni" en stjrnmvld Evrpu, gefur 15 falt meira runarasto til rija heims landa en almenningur bsettur Evrpu. Ath: FIMMTN DOLLARAR FR BANDARKJUNUM MTI EINUM FR EVRPU!

g legg til a framlg einstaklinga til mannarmla (og hr er g ekki einungis a tala um runarasto, heldur um hvaeina anna, sem talist getur gott mlefni) veri ger frdrttarbr fr skatti. a gti hjlpa til vi a virkja hinn ,,obinbera" almenning til da, og losa hann undan slmum hrifum ,,uppeldisins".

Sindri Gujnsson


Verur Evrpa slmsk?

Verur Evrpa slmsk innan frra ratuga og jafnvel skemmri tma en a? Mrgum ykja vgast sagt miklar blikur lofti v sambandi ljsi runar undanfarinna ra. dag munu tugir milljna mslima ba Vestur-Evrpu og eim fer sfellt fjlgandi, bi vegna ess a eir eignast a mealtali mun fleiri brn en innfddir Evrpumenn og vegna ess a sfellt fleiri mslimar kjsa a setjast a Evrpulndum me samykki vikomandi stjrnvalda n ess a allajafna su gerar srstakar krfur til eirra um algun. sama tma fkkar innfddum mrgum rkjum Vestur-Evrpu ar sem fingar halda ekki vi tlu ltinna. Vi etta btist san a svaxandi fjldi innfddra Evrpumanna ks a flytja fr heimalndum snum, einkum vegna vaxandi glpatni og almennrarngju me jflagsrun sem geti er a framan.

Fyrir fum rum san tti msum a vera til marks um hreint ofsknari, heimsku og jafnvel rasisma a tala um a mslimar kynnu innan ekki svo langs tma a vera meirihluti ba missa Evrpurkja (slam hefur vitaskuld ekkert me kyntti a gera frekar en kristni). En eim fjlgar n efa stugt sem telja run vel mgulega og rmlega a sem er kannski ekki a fura egar evrpskir ramenn eru farnir a ganga t fr v sem gefnum hlut a runin veri me essum htti. annig gerist a t.a.m. fyrir ekki alls lngu a jafnaarmaurinn Jens Orback, rherra lrismla snsku rkisstjrninni, lt au or falla tvarpsvitali a Svar yru a sna slam og mslimum skilning og umburarlyndi ar sem mslimar myndu gera slkt hi sama egar Svar yru ornir minnihlutahpur Svj!

arna er sennilega byggt eirri sguflsun a kristnir menn, Gyingar og arir, sem ekki ahylltust slam, hafi noti umburarlyndis rkjum mslima fyrr ldum. Stareyndin er s a langur vegur er fr v a svo hafi veri. eir voru vert mti skilgreindir sem undirmlsli og hfu rttarstu samkvmt v. Lnd eirra voru annig t.a.m. ger upptk og eir uru a vinna sem nauugir leiguliar mslima, eir urftu a borga ha skatta, eim var ekki heimilt a byggja kirkjur ea bnahs n vihalda eim sem fyrir voru, eir uru a ba srstkum hverfum og klast srstkum ftum sem agreindu fr rum svo eitthva s nefnt.

Miklum fjlda kristinna manna var gegnum aldirnar rnt fr heimalndum snum og eir hnepptir rldm rkjum mslima, ekki szt konum. Ekki einu sinni vi slendingar frum varhluta af v samanber Tyrkjarni svokalla (sem raun var frami af Mrum fr Alsr). etta var til ess a msir kristnir menn tku ann kostinn a taka upp slam von um betri mefer. Ein afleiing ess eru mslimarnir Bosnu dag sem eru raun aeins Serbar sem kstuu trnni mean Tyrkir ru Balkanskaganum. Fyrir viki fengu slkir trskiptingar eilti betri mehndlun en voru fram litnir undirmlsflk. nnur afleiing essa voru tar uppreisnir kristinna manna og Gyinga gegn kgurum snum.

etta gilti vast hvar hinum mslimska heimi, hvort sem a var Balkanskaganum, Norur-Afrku ea Spni ur en mslimar voru hraktir aan 1492. N kann einhver a spyrja a v hvort lklegt s a komi veri fram vi kristna, Gyinga og ara sem ekki ahyllast slam, me sama htti ef mslimar vera meirihluti ba Evrpurkja? a getur vitaskuld enginn sagt fyrir um. Hins vegar lzt manni elilegt ekki a t.a.m. egar skoanaknnun Bretlandi fr v fyrr essu ri snir a 40% brezkra mslima su hlynnt v a taka upp Sharia lg slams eim svum Bretlandi ar sem mslimar eru meirihluta. Helmingur eirra ef aeins er mia vi sem tku afstu.

eir munu smuleiis vera fir mslimsku trarleitogarnir sem hafa tala fyrir v a egar mslimar hafi n undirtkunum Evrpu veri Sharia lgunum komi ar og evrpsk rki ar me ger slmsk. N egar eru Sharia lgin gildi a meira ea minna leyti afmrkuum svum Evrpu arsem mslimar eru fjlmennir,s.s. thverfum missa franskra borga. ar gilda raun ekki lg vikomandi lands nema a litlu leyti og lgreglan orir allajafna ekki inn au af tta vi afleiingarnar (samanber eirirnar Frakklandi nvembersl.). vitali vi norska dagblai Klassekampen fyrr essu ri sagi Hege Storhaug, hj mannrttindahugveitunni Human Rights Service, a hn myndi gjarnan vilja sj ann mslimska trarleitoga sem segi a Sharia lgin yru ekki randi Noregi ef mslimar kmust ar meirihluta. msir mslimskir trarleitogar hafa smuleiis haldi v fram a lri s heii stjrnfyrirkomulag sem samrmist ekki slam og mslimar hvattir til a hunza lrislegar kosningar. T.d. gerist etta tengslum vi sveitarstjrnarkosningar Danmrku s.l. haust.

Eins og g hef oft sagt er g sannfrur um a minnihluti mslima heiminum su fgamenn. Hins vegar er a gnvnlega a fgamennirnir virast oftar en ekki hafa grarleg tk og hrif meal eirra sem hfsamir eru. Lkt og gerist Evrpu mildum egar kalska kirkjan gein yfir llu og ltil agreining var milli hins veraldlega og andlega - rtt eins og vast hvar mslmaheiminum dag. Gott dmi um etta er teikningamli svokalla sem hfst Danmrku eins og kunnugt er. Mslimskir trarleitogar, einkum Danmrku, kynntu undir v mli og ekki szt rkjum mslima me tilheyrandi ofbeldisverkum og hatri. a ml var raunar til ess a hpur hfsamra mslima gekk fram fyrir skjldu og sagi trarleitogana ekki vera sna fulltra.

Hva varar spurningu hvort mslimar veri ornir meirihluti ba einhverjum Evrpurkjum innan frra ratuga m vel vera a msir telji a run sem ekkert s vi a athuga veri hn a raunveruleika. a m allt eins og ekki sur gera r fyrir a mrgum ltist ekki framtarsn. a er vitaskuld furulegt a ekki hafi fari fram nein umra um etta Evrpu a kalla megi. Og enn furulegra a evrpskir ramenn eins og Jens Orback skuli tala opinberlega um a a runin veri svona eins ogmli s bara frgengi og ekkert vi a a athuga. En ljsi ess flagslega rtttrnaar sem einkennt hefur mlaflokkinn er etta vissulega ekkert einkennilegt. a eru vitaskuld litlar lkur v a hgt s a ra annars hvaa ml sem er, og hva komast a einhverri skynamlegri niurstu, ef aeins m ra a fr einni hli og rum ekki.

Hjrtur J. Gumundsson
hjorturg@hi.is

(Myndin me greininni er af forsu hins virta brezka tmarits The Spectator fr v nvember sl. ar sem fjalla var um etta ml smu ntum og hr er gert.)


Hezbollah hva?

a er eiginlega alveg sama hvert er liti flestir sem eitthva lta sig vara mlefni sraels og ngrannarkja eirra mtmla framferi sraelsmanna Lbanon essa dagana. Heilu ingflokkarnir lykta til um a yfirvld eigi a mtmla ,,hrku sraelsmanna.

gmundur Jnasson (sem g held a hati srael eins og essi grein segir til um) tekur vel hugmyndir rttklinga flokk snum a sland slti stjrnmlasambandi vi srael og sett veri viskiptabann landi. Flag eins og sland-Palestina mtmla agerum sraelsmanna Lbanon.

Fjlmilar tala um innrs sraelsmanna inn Lbanon hafi byrja 11. jl en minnast sjaldan a hryjuverkasamtk hafi rnt sraelskum hermnnum fyrir a.

BBC talar um a Lbanskir borgarar su drepnir (e.killed) af sraelsmnnum mean almenningur srael ltur lfi (e.die) af vldum flugskeyta Hezbollah.

NFS birtir myndir af ltnum brnum Lbanon en ltur sig litlu skipta af ltnum brnum af strsvldum srael. Kannski skipta au ekki miklu mli?

Hezbollah sktur hverjum degi mrgum tugum flugskeyta N-srael fr Lbanon. a er athyglisver stareynd a a eru aallega sraelskir mslimar sem ba N-srael og hafa ori frnarlmb Hezbollah. Hezbollah hefur drepi marga trbrur sna sustu vikur... og eim er alveg sama.

Enginn minnist hins vegar Hezbollah. gmundi, Steingrmi J., ssuri og eir sem mest hafa tj sig um essi ml virist vera nokku sama um Hezbollah. Kannski a eir telji samtkin vera saklaus? etta er kannski bara allt Bush og srael a kenna?

a er alltaf auveldasta niurstaan og SJLFSKIPAIR srfringar mlefnum essara landa eins og Jn Ormur Halldrsson, telja sig geta sett fram slkar kenningar n nokkurns rkstunings. Meira um etta sar.

Gsli Freyr


Des. 2017
S M M F F L
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31            

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband